Het transparante leven met Twitter

Eerst waren er de homepages met informatie over zaken als hobby’s. Toen kwamen de weblogs met persoonlijke ontboezemingen, gevolgd door sociale netwerken als Hyves waar complete vriendenkringen en voorkeuren in kaart werden gebracht....

‘Eindelijk thuis en inmiddels ook hapje gegeten’, meldt Marco Derksen op een avond. Het lijkt een nietszeggende mededeling, maar de bijna driehonderd mensen die Nederlands bekendste internetmarketinggoeroe van stap tot stap volgen, weten al sinds kwart voor zeven die ochtend wat de man achter het populaire weblog Marketingfacts aan het doen is. Tientallen mededelingen passeren de revue. Dat hij koffie drinkt. Wat voor opmerkelijks hij in de krant leest, wie er op zijn voicemail staat, waar hij een presentatie geeft en dat hij ergens tot zijn verbazing een papieren knipselkrant krijgt. ‘Die heb ik sinds mijn vertrek bij Akzo Nobel eind jaren negentig niet meer gehad!’

Micro-bloggen wordt het wel genoemd, het verspreiden van korte mededelingen van maximaal 140 tekens via Twitter.com. Ze zijn te lezen via de website, via chatprogramma’s of sms. Geïnteresseerden kunnen zich op zo’n persoonlijke berichtenstroom abonneren. In het geval van Derksen hebben 290 mensen dat gedaan. Zelf volgt hij live de verrichtingen van 312 ‘vrienden’, een term die op internet in de praktijk minder om het lijf heeft dan het ouderwetse begrip ‘kennissen’.

Iemand is al een ‘vriend’ als je het niet erg vindt dat hij weet wat je doet. Veel vrienden in de Twitter-wereld hebben elkaar nog nooit ontmoet, zoals vaak op internet. Zo houdt Steve Jobs, de roemruchte topman van Apple er 1474 vrienden op na en wordt hij op zijn beurt weer gevolgd door ruim 2200 ‘volgelingen’, die bijvoorbeeld lezen dat hij ’s nachts van Appleproducten heeft gedroomd.

De deelname van Jobs is niet geheel vrijblijvend. Eind deze maand is in de Verenigde Staten de iPhone verkrijgbaar, een mobiel toestel dat de belofte in zich draagt met communicatie te gaan doen wat de iPod met muziek heeft gedaan. De iPhone kan weliswaar ook bellen, maar is helemaal ingericht voor gemakkelijke communicatie via internet.

Alhoewel Twitter niet tot Apple behoort, lijkt het als het ware voor de iPhone te zijn uitgevonden. De techniek is een soort mengeling tussen weblog, sms en chatten. Het is niet alleen een manier om te laten weten wat je doet: gebruikers kunnen ook op elkaar reageren, zowel privé als openbaar. Door het op een mobiel te gebruiken draag je de wereldwijde conversatie die internet nu eenmaal is altijd bij je.

Die golf aan informatie stuit als gebruikelijk op hevige kritiek. Een Amerikaans mediacriticus, Simon Dumenco, constateerde dat de digitale conversatie nu nog lediger en vluchtiger zou worden dan op internet al het geval was.

Het is een reactie die doet denken aan de opkomst van de mobiele telefoon. Toen was er kritiek op en twijfel aan de behoefte aan permanente bereikbaarheid, een klacht waar later nooit meer wat over vernomen werd, omdat bereikbaarheid een keuze bleek.

Datzelfde is het geval bij Twitter. Het lijkt een invasie, maar in werkelijkheid is het de meest vrijblijvende persoonlijke communicatievorm die er tot nu toe is. Niemand is verplicht te reageren, zelfs het lezen staat vrij.

Bovendien is het begrip persoonlijke communicatie net als de term ‘vriend’ aan inflatie onderhevig. In de Verenigde Staten gebruiken presidentskandidaten als Barack Obama inmiddels Twitter om campagne te voeren. De kabelzender Showtime levert via Twitter een soap die is geïnspireerd op de populaire tv-serie The L-Word en bedrijven als Delta Airlines experimenteren er mee voor de interne communicatie.

Erwin Blom, hoofd Digitaal bij de VPRO en in bezit van 290 Twittervrienden, is razend enthousiast over de mogelijkheden. ‘Nieuws verneem ik vaak als eerste via Twitter’. Zo kwam hij er snel achter welke plaatsen vorige week tijdens het noodweer door stroomuitval waren getroffen. Tijdens Pinkpop gebruikte zijn omroep het systeem om nieuws te verspreiden en publieksreacties te verzamelen. Die werden vervolgens op het digitale themakanaal als lichtkrant getoond. ‘Er ontstond zo een gesprek tussen tv-kijkers, festivalpubliek en de mensen backstage. Dat werkte enorm sfeerverhogend‘, aldus Blom.

Soortgelijke verschijnselen deden zich voor tijdens een manifestatie in De Balie. Terwijl op het podium werd gedebatteerd, discussieerden via Twitter aanwezigen met thuisblijvers. De VPRO gaat de techniek ook inzetten bij festivals als Awakenings en Lowlands.

Daarbij is de omroep overigens niet gebonden aan Twitter, want er zijn meer van dergelijke systemen. Voor Nederlandse gebruikers is bijvoorbeeld begin deze maand Numpa.nl opgericht.

Het blijft niet louter bij het rondpompen van mededelingen. De techniek stelt gebruikers ook in staat te laten zien waar ze zich bevinden en dat is dan ook weer te geven. Blom: ‘Via een site als Twittervision zie je daardoor letterlijk hoe nieuws zich via Twitter over de hele wereld verspreidt.’