Spot de vlinder die de orkaan opwekt

Vliegtuigen hinderlijk volgen, anticiperen op vulkanische uitbarstingen en het wereldnieuws direct geografisch plaatsen. Google Earth wordt voor almaar veelzijdiger doeleinden ingezet...

Google Earth, de sensatie waarmee de firma Google de internetwereld twee jaar geleden verraste, is het simpele plaatjes bekijken en doen-wie-het-eerst-ons-huis-ziet allang voorbij. Het programma ontwikkelt zich in rap tempo van een verzameling plattegrondjes tot een platform voor onontbeerlijke informatie.

Vliegtuighinder zat? Sinds kort kunnen omwonenden van Schiphol in real time nagaan welk toestel van welke maatschappij er over hun hoofd raast. Het Platform Vlieghinder Regio Castricum (PVRC) en Geluidsnet hebben samen een systeem ontworpen waarmee op Google Earth alle vliegbewegingen boven de nationale luchthaven zijn te volgen, door elke geïnteresseerde met een internetverbinding.

Klagende burgers en bezorgde (lokale) overheden hebben een informatie-achterstand op de luchtvaartsector bij de bestrijding van de geluidshinder van Schiphol, vinden het PVRC en Geluidsnet. Ze legden een netwerk aan, met zes bakens verspreid over Nederland, waarmee ze alle vliegbewegingen kunnen vastleggen.

‘Zo kunnen we beter vaststellen wat boven ons hoofd gebeurt, op basis waarvan we voorstellen voor verbeteringen beter kunnen beoordelen’, zegt voorzitter Erwin von der Meer van het PVRC op het weblog Marktingfacts. Op den duur moet iedereen alle informatie kunnen opvragen uit de database die nu wordt gevuld. ‘Zodat je kunt opzoeken hoe het vliegtuig waar je gisteren in zat precies vloog en hoeveel geluid dit produceerde. Een beter milieu begint tenslotte ook bij jezelf.’

De Amerikanen kunnen dat al wat langer. Op Fboweb.com is met Google Earth op te vragen wat er in het luchtruim boven elk vliegveld hangt. Van elk toestel staat de luchthaven vermeld waarvan het is vertrokken, het vluchtnummer en de hoogte waarop het vliegtuig op dat moment vliegt.

Wie had dat twee jaar geleden kunnen denken, toen een club nerds, samengeklonterd in de Californische stad Mountain View, besloot voor elke wereldburger te ontsluiten wat tot dan alleen voor onderzoekers en wetenschappers onder handbereik lag: de aarde. Met dank aan de inlichtingendienst CIA, een van de geldschieters van Keyhole Inc, het bedrijf dat de oorspronkelijke Earth Viewer ontwikkelde en in 2004 door Google werd opgekocht.

Google Earth is een virtuele globe, opgebouwd uit satellietbeelden en luchtopnamen die elke vierkante meter van de aarde in kaart brengen. In het grootste deel van de wereld zijn objecten te herkennen die minimaal vijftien meter groot zijn. Maar op sommige plekken zoals Londen, Washington en Seattle is zelfs de schaduw van voorbijgangers te zien.

In Alaska wordt Google Earth niet voor een schoner, maar een veiligere omgeving ingezet. Onderzoekers van Alaska Vulcano Observatory gebruiken gegevens die ze oppikken van hun meetinstrumenten op de Aleoeten om vulkaanuitbarstingen te voorspellen. Driehoekjes in verschillende kleuren geven de vulkanische activiteit aan.

Op de Aleoeten, een eilandengroep tussen de Verenigde Staten en Rusland, rommelt het voortdurend. De bevolking is amper achtduizend zielen groot, maar er zijn meer groepen die van de vulkaankaart kunnen profiteren. Zo raakte in 1989 een KLM-passagiersvliegtuig al zijn vier motoren kwijt, toen het toestel onbedoeld door een wolk van hete vulkanische as vloog. Een gewaarschuwd piloot telt voor twee.

De BBC heeft Google Earth gebruikt om het nieuws op een andere manier te ontsluiten. Komt de internetter met zijn muis over een locatie waar een ongeluk is gebeurd, een kabinet gevallen of een bom ontploft, dan prijkt er een vlaggetje met het bericht samengevat op de globe. De nieuwsvoorziening is volledig geautomatiseeerd: de NewsGlobe haalt de berichten uit een zogeheten rss-feed. Rss is een techniek die de inhoud van websites terugbrengt tot koppen en samenvattingen op een enkele pagina.

Voor een blik op een storm zoals die vorige week over Nederland raasde, hoeft ook niet langer op het Journaal te worden gewacht. De Global Cloud Map brengt het complexe weersysteem van de aarde overzichtelijk in beeld. Hiervoor plukt de software elke drie uur de beelden van een weersatelliet en legt ze over de globe van Google Earth heen.

Geef het nog een paar jaar en Google Earth toont ook de vlinderslag – in lijn met de chaostheorie – die aan de andere kant de wereld de orkaan veroorzaakt die een natie lamlegt.