Jongeren hebben tv niet meer nodig

Tv-kijken verliest aan populariteit onder jongeren. Ze kijken als het ze uitkomt, op internet. Uit het onderzoek Jongeren 2009 van Qrius blijkt dat tieners media op hun eigen manier gebruiken.

Maar misschien wel de opvallendste conclusie uit het onderzoek Jongeren 2009 van het marktonderzoeksbureau Qrius is dat jongeren gemiddeld vier uur per dag gebruik maken van media. Volgens onderzoeksdirecteur Paul Sikkema is daarbij sprake van een ‘gigantische versnippering’.

Sikkema: ‘Onder de jongeren ontstaan steeds meer kleine doelgroepjes die de media allemaal op hun eigen manier gebruiken. Daardoor wordt het steeds moeilijker voor bijvoorbeeld bedrijven en reclamemakers om met ze te communiceren.’

Het onderzoek heeft een lange geschiedenis. Jongeren 2009 is de tiende editie. In 1991 vond het eerste onderzoek plaats. De leeftijdsgroep is van 0 tot 29 jaar. Voor Jongeren 2009 werden 4.444 kinderen en jongeren van 6 tot en met 29 jaar ondervraagd, plus 1.195 ouders van kinderen van 0 tot en met 9.

Veel meer dan bijvoorbeeld tien of vijftien jaar geleden kunnen jongeren hun mediagebruik aanpassen aan hun eigen smaak. De revolutie is vooral ontketend door internet.

Oude manier

In vergelijking met het vorige onderzoek, in 2007, vallen de verschillen op in het televisiekijken. ‘Naar sommige programma’s, Boer zoekt Vrouw bijvoorbeeld of K2 zoekt K3, wordt nog gekeken op het tijdstip dat ze worden uitgezonden. Dat is de oude manier. Maar steeds meer kijken ze op een tijdstip dat ze het beste uitkomt, op internet, via Rtlgemist of Uitzendinggemist . Of ze downloaden Amerikaanse tv-series of films.’

Voor tv-zenders wordt het daardoor steeds moeilijker jongeren aan zich te binden, zegt Sikkema. ‘Ze hebben steeds minder een tv-zender nodig. Ze stellen hun eigen programma samen. Vooral de commerciële zenders die weinig eigen programma’s maken maar veel Amerikaanse series uitzenden, krijgen het lastig. De publieke zenders tonen meer eigenheid, dat werkt in hun voordeel.’

Internet leidend

Televisie is nog steeds het populairste medium onder jongeren, maar de omslag is zichtbaar. In de leeftijdsgroepen 15-19 jaar en 20-24 jaar heeft internet de leidende positie overgenomen.

Een 15- tot 19-jarige kijkt gemiddeld per dag 78 minuten televisie, luistert 38 minuten naar de radio, leest 11 minuten in tijdschriften en 8 minuten in dagbladen, surft 100 minuten op internet, speelt 38 minuten games en gebruikt 33 minuten zijn of haar mobiele telefoon. In het onderzoek uit 2007 werd al vastgesteld dat kinderen en jongeren media steeds vaker in combinatie met elkaar gebruiken, het zogenaamde ‘multitasking’ of ‘multiframing’.

Een andere tendens is dat ‘printmedia’ steeds meer uit de gunst raken. Tijdschriften zijn slachtoffer van een ‘enorme daling’. Sikkema: ‘Uitgevers zouden veel meer in tijdschriften voor jongeren moeten investeren. Het ontbreekt aan kwaliteit, vernieuwing en variatie.’

Toekomst

Voor tijdschriften, maar ook voor dagbladen is er volgens Sikkema echter wel degelijk een een toekomst. ‘Er is nog steeds een groep jongeren die de krant leest. Die groep zal blijven bestaan. Elk medium heeft én houdt zijn eigen groep.’

Internet is niet heilig voor jongeren. Uit het onderzoek Jongeren 2009: ‘Kinderen en jongeren hebben behoefte aan afwisseling in hun activiteiten. Op sommige momenten digitaal, op andere momenten analoog. Op sommige momenten actief, op andere momenten passief. Het is een misverstand dat alles altijd digitaal en interactief moet zijn.’

Nog een misverstand, volgens Sikkema: ‘Jongeren brengen veel tijd achter de computer door, maar bij slechts een klein groepje loopt het echt uit de hand. Er wordt vaak te somber gedaan over het mediagebruik van jongeren. Het beeld van de jongen die twaalf uur per dag aan het gamen is, is overdreven.’