Journalisme Online laat bezoekers soms betalen

Het dilemma is bekend en simpel, maar nog niemand heeft het kunnen oplossen: kranten kunnen hun met veel geld geproduceerde artikelen niet gratis op internet blijven weggeven. Maar zodra ze geld gaan vragen voor de toegang tot hun site, blijven bezoekers weg.

In Amerika vindt sinds een half jaar een omslag in het denken plaats. Uitgevers willen online lezers nu toch laten betalen, en zoeken naarstig naar een bruikbaar model. ‘Kranten moeten ophouden met hun collectieve zelfmoord. Gratis heeft hun businessmodel compleet verwoest’, zegt Steven Brill, hoogleraar journalistiek en oprichter van CourtTV.

Hij en twee andere mediaveteranen zeggen nu het ei van Columbus te hebben gevonden. Hun nieuwe bedrijf heet Journalism Online, en ze hebben volgens Brill al ‘veel meer dan vijfhonderd’ kranten, weekbladen en websites in de hele wereld bereid gevonden mee te doen aan hun betaalsysteem. Dat moet ergens in oktober of november van start gaan.

‘Er zijn zelfs enkele deelnemers in uw land, Nederland’ , zegt Steven Brill. Maar tot de lancering wil hij niet bekend maken welke kranten of tijdschriften meedoen.

Hoe lost Journalism Online het dilemma op? ‘We vragen alleen de meest geëngageerde lezers om te betalen, en dan alleen voor de echt speciale dingen die een krant kan bieden, zoals lokale verslaggeving. Het gaat misschien om slechts tien procent van de bezoekers.’

De rest van de online lezers, zegt Brill, kan gewoon de gratis sites blijven bezoeken. ‘Daarmee blijft het bestaande verkeer naar de site intact, en dus de advertentie-inkomsten’. Als dit model werkt, worden dus de kool en de geit gespaard, terwijl de inkomsten omhoog gaan.

‘Ons platform is volkomen flexibel’, zegt Brill. Kranten kunnen zelf kiezen voor welke artikelen ze laten betalen. Ze kunnen er een abonnementsprijs voor heffen of een paar cent per artikel.

Essentieel element is het betalingsgemak. Online lezers hoeven zich slechts één keer te laten registreren en een creditcardnummer te geven. Bij alle sites die ze bezoeken, kunnen ze betalen door een wachtwoord op te geven. Het geld wordt automatisch afgeboekt. Eens per maand krijgen lezers een afrekening, zoals dat nu al gebeurt bij iTunes of de telefoon. De oprichters schatten dat echt geïnteresseerde lezers bereid zijn 50 tot 100 dollar per jaar te betalen.

Het initiatief is de meest serieuze poging tot nu toe om het internetdilemma van de uitgevers op te lossen. De andere twee oprichters zijn de vooraanstaande kabeltelevisieondernemer Leo Hindery en Gordon Crovitz, de Dow Jonesmanager die achter het succes zit van Wall Street Journal Online. De tweede krant van Amerika heeft als enige meer dan een miljoen betalende online-lezers.

Maar is dit wel het ei van Columbus? Joshua Benton, directeur van het NiemanLab of Journalism aan de Harvard-universiteit, is sceptisch: ‘Dit een oplossing van het dilemma noemen is overselling it’, zegt hij. ‘Als je te veel artikelen achter de betaalmuur zet, gaan lezers naar andere sites. Maar als je maar een paar artikelen betaald maakt, wordt het nooit een grote inkomstenbron.’

De flexibiliteit van het systeem is goed, vindt Benton. ‘Maar op dit moment valt de bodem eruit bij de kranten. In het tweede kwartaal zijn de advertentie-inkomsten met 29 procent gedaald vergeleken met vorig jaar.’

Daarbij komt dat Journalism Online volgens insiders nog geen grote kranten heeft weten te strikken. Alan Mutter, een concurrerend internetondernemer en blogger over de toekomst van kranten, beweert zelfs dat Brills klanten slechts een letter of intent hebben getekend. ‘Uitgevers blijven doodsbang dat bezoekersaantallen kelderen als ze geld vragen. Er zijn op internet gewoon te veel andere nieuwsbronnen.’