'Clichématig The Newsroom is HBO-keurmerk onwaardig'

Door: Thijs van Soest − 26/06/12, 11:54
© HBO. Jeff Daniels in zijn rol van anchor McAvoy

recensie Middelmatige tv-series zijn er legio. Gelikte Hollywooddrama's; prachtig gemaakt, makkelijk te volgen. Voor de meer kritische kijker is er HBO, de veelgeroemde maker van kwaliteitsseries. Het is dan ook op basis van de eerste aflevering onbegrijpelijk dat het gloednieuwe, flink gehypte The Newsroom dáár door de keuring is gekomen.

  • © reuters.
    Emily Mortimer en Jeff Daniels, hoofdrolspelers van The Newsroom
  • The Newsroom - eerste aflevering

    • Oordeel van onze recensent

Al sinds de aankondiging van The Newsroom, begin dit jaar, wordt er reikhalzend uitgekeken naar de première. Dit moet wel goed zijn, luidde de gemeenschappelijke verwachting op sociale media en van recensenten wereldwijd, nog voor er ook maar één shot is geschoten. De serie is dan ook bedacht, geschreven en geproduceerd door Aaron Sorkin: de man verantwoordelijk voor de NBC-serie The West Wing (vele Emmy's, zeven succesvolle seizoenen lang) en de bioscoophit The Social Network. HBO zendt het uit, en bekend acteur Jeff Daniels speelt de hoofdrol. Zijn nu al legendarische woedeaanvallen in de eerste opwindende trailers stookten het vuurtje nog eens lekker op.

Amerika zag de eerste aflevering afgelopen zondag al en gisteren was hier zover, de première van de eerste, extra lange, aflevering van wat dé nieuwe seriehype moet gaan worden. HBO Nederland pakte flink uit, met een heuse premièreavond in Amsterdam. Rode loper, champagne, bekende Nederlanders, dat werk. Ook in Nederland moet een serie als The Newsroom zorgen voor buzz en de broodnodige nieuwe abonnees, want alleen zo kan HBO - als betaalkanaal - dergelijke dure series maken.

Objectief nieuws brengen?
De start lijkt goed. We zien de zelfverzekerde, geërgerde anchor Will McAvoy van de fictieve nieuwszender ACN in een 'College Tour'-achtige setting op een universiteit, die weigert mee te gaan in de huidige strijd in de Amerikaanse journalistiek; 'wie heeft er de meest schokkende mening en trekt zo de meeste kijkers?'. Na aanvankelijke aarzeling en antwoorden op vragen als, 'Ben je voor de Democraten of de Republikeinen? 'The New York Jets', knapt er iets bij McAvoy. Zijn emotionele tirade tegen de links/rechts meningenstrijd en pleidooi voor het objectief brengen van nieuws vindt weinig gehoor. Sterker, bij terugkeer op de redactie is zijn ploeg vertrokken en staat hij er ogenschijnlijk alleen voor. Hij moet mee, of ie wil of niet.

Toch knaagt er direct al iets. In tegenstelling tot wat gebruikelijk is bij HBO-series, neem The Wire of The Sopranos, wordt er bij The Newsroom maximaal gebruik gemaakt van aanzwellende violen, schokkende camerabeelden, overacting. De uitbarsting van McAvoy - 'Amerika is niet meer het beste land van de wereld. We strijden niet meer tegen armoede. We zijn banger dan ooit' - krijgt begeleiding van een complete orkestbak en wordt overdreven dramatisch in beeld gebracht. Dat heeft zo'n scène echt niet nodig.

Ongeloofwaardig
De hoop dat deze stijlbreuk slechts was om direct het grote publiek te behagen, dat anders bij de gewone (Amerikaanse) kanalen als NBC en CBS blijft hangen voor drama's als CSI en NCIS, vervliegt al snel bij de scenes die volgen na de - overigens lekker bombastische West Wing-gelijkende - leader. McAvoy moet snel op zoek naar een nieuw team als blijkt dat er breaking news is. Er ontspint zich een reeks ongeloofwaardige scenes waarbij de dommige blonde productie-assistent en haar jongensachtige, arrogante vriendje - uitvoerend producent van McAvoy's nieuwsshow - de hoofdrollen spelen. The Razzies liggen klaar, dat niveau. De krakkemikkige, clichématige dialogen zijn bovendien tenenkrommend en daarmee Aaron Sorkin onwaardig.

Sorkin, die zich met The West Wing juist onderscheidde door de intelligente tongue-in-cheek teksten, ziet zijn teksten nu uitgesproken worden door middelmatige acteurs. Helaas voor hem legt dat nu ook de eenvoud van dit scenario bloot. Het lijkt alsof alles moest wijken voor het persoonlijke statement dat Sorkin wilde maken - tégen de huidige opiniehausse bij nieuwskanalen als Fox en MSNBC. Het dure miljoenenproject The Newsroom werd zo het podium voor Sorkins boodschap, maar hij vergat ondertussen een goed plot.

Olieramp
Want de overige drie kwartier van de eerste aflevering wordt goeddeels enkel nog besteed aan het breaking news. Ook zoiets onbegrijpelijks: het nieuws dat breekt, is namelijk de waargebeurde ramp met de brand op het olieplatform van BP in 2010. Plotseling zit je als kijker van een nagelnieuwe tv-serie naar oud nieuws te kijken. Nieuws waarvan je de afloop al weet. Weg spanningsboog. Waar in The West Wing vrijwel altijd werd gekozen voor nieuw verzonnen problematiek, gaat het in de fictieve newsroom van Sorkin gelijk al over een echt gebeurde olieramp.

Het nieuwe team gaat voortvarend aan de slag, maar niet voordat de anchor eerst zijn nieuwe uitvoerend producer MacKenzie McHale bijna de laan heeft uitgestuurd, een rol van Emily Mortimer (Hugo, Shutter Island, Harry Brown). Ook hier is de scène bijna pathetisch. Want terwijl de redactie zich afvraagt of de brand op het olieplatform moet worden opgeschaald, levert McAvoy een deel van zijn salaris in (1 miljoen dollar) voor de macht om MacKenzie iedere week te mogen ontslaan. Zonder een greintje emotie, roept ze slechts uit: 'Hoeveel
verdien jij dan in godsnaam?!'.

Onderhoudend
De teksten blijven zoals eerder gezegd bij vlagen onrealistisch, geen spreektaal, maar het deel waarin het nieuws als eerste door McAvoy's Newsnight wordt gebracht, is onderhoudend, als in een goede tv-film. Maar, en dat is waar hier de pijn zit, het HBO-keurmerk onwaardig. Waar juist in hun eerdere veelgeprezen kwaliteitsseries de grens tussen de 'goeien' en de 'kwaden' altijd dun is, en waar kijkers gevoel krijgen voor foute maffiabazen en drankzuchtige agenten, spelen in The Newsroom de good cops en de bad cops overduidelijk hun rol. Als bij het slot het arrogante, foute vriendje zijn excuses aanbiedt, het sullige meisje promotie heeft gemaakt, de bitse, idealistische uitvoerend producent alsnog dikke vriendjes wordt met de grote baas, zijn bijna alle clichés langsgekomen.

Doodzonde. De hoge verwachtingen worden niet ingelost. Althans, niet in de eerste episode. En dat is altijd gevaarlijk, want een oordeel over een serie mag eigenlijk pas aan het eind van het seizoen worden uitgesproken. Die tweede kans zijn we aan HBO en Sorkin verplicht, al is de eerste indruk een bittere teleurstelling. Het is niet anders.

Thijs van Soest is mediaverslaggever van Volkskrant.nl

The Newsroom is vanaf 2 juli te zien bij HBO Nederland

mailIcon print |

Jouw mening telt!

Deel jouw mening met de andere bezoekers

Aan het laden ...