De Tour de France, maar dan op Twitter en Facebook

In de wielerwereld is het gebruik van sociale media heel normaal. Het commentaar van de winnaar staat er eerder dan bij de persbureaus.

'Iedereen onwijs bedankt wat een ploeg wat een koers geen woorden voor!! Nogmaals thanks jongens #lalalalalala'

'Wat een enorme shitdag! Balen dat het niet liep maar nu focussen op de Tour. Onderweg naar huis. 2 dagen rust dan naar Frankrijk!'

Afzender van het eerste bericht: Pim Ligthart, die afgelopen weekend knap Nederlands kampioen wielrennen werd. Afzender van het tweede: Robert Gesink, die na een venijnige demarrage opgaf, of op moest geven. Wat ze gemeen hadden is dat ze een kennelijke behoefte voelden hun gemoedstoestand te delen met de rest van de wereld, en wel via Twitter.

Een lijst van twitterende Nederlandse wielrenners, masseurs en ploegleiders is hier te vinden. (suggesties welkom op internet@volkskrant.nl)

Stream
Die wielervolger - we generaliseren even - zet allang niet meer alleen de televisie aan om de koers te volgen, of het computerscherm, hopend dat de livestream het niet vlak voor de finish opgeeft. Het merendeel van het peloton heeft een Twitteraccount, een eigen web­site, een al dan niet zelf aangemaakt en bijgehouden profiel op Facebook. Wielrennen speelt zich voor, tijdens en na de koers online af. Met dank aan  Armstrong, overigens. Sinds de Texaan (krap drie miljoen volgers sinds oktober 2008) ging twitteren, is het peloton sociaal.

En daarmee heb je als kijker een tweede paar ogen op de sport, de beoefenaars, de ploegleiders, de kopmannen en hun waterdragers. Je kunt Robert Gesink zien trainen voor de Tour, die dit weekend begint, Lance Armstrong zien barbecueën en Stef Celement een liefdevolle foto zien twitteren van zijn rozentuin, de dag nadat hij Nederlands kampioen tijdrijden werd. Bradley Wiggings stuurt foto's van zijn nieuwe, nauwsluitende tijdritpak, Fabian Cancellara van het zwembad waar hij zo in duikt. Voor wie het maar wil zien.

Rabobank
Het Nederlandse deel van het peloton is het best vertegenwoordigd in de Rabobankploeg, en dat is digitaal niet anders. De ploeg heeft een eigen webapplicatie, op Rabo Sport Now worden foto's en tweets over deploeg verzameld.

Populairst: Robert Gesink, twitterend onder gebruikersnaam @RGUpdate. Veel foto's van trainingen ('Halverwege onze 7-passen ronde, bakkie koffie tussen umbrail en offenpas.'), complimenten aan collega-renners, beschrijvingen van de Touretappes die Gesink ter voorbereiding vast heeft gefietst (Gevaarlijk ritje naar Pinerolo ('17e et. #TDF), goed om gezien te hebben! Nu fantastische Italiaanse pasta eten, zo in de auto naar St. Moritz!')

Verder weten dat de tijdritfiets van Maarten Tjallingii beschadigd raakte, dat Lars Boom en zijn vriendin aan deel twee van de televisieserie Lost zijn begonnen, en dat Bram Tankink (niet in de Tour) de aanschaf van een Vespa overweegt ('toch wel een nachtje over slapen'). Steven Kruijswijk en Pieter Weening (niet in de Tour) en Bauke Mollema (wel) hebben wel een account, maar moeten hun eerste updates nog plaatsen.

Vacansoleil
Addy Engels (QuickStep) speelt gitaar, zo lezen we, en voor de meer hilarische tweets valt Michiel Elijzen aan te raden, ex- renner en ploegleider van Omega Pharma-Lotto, die, schrijft hij, 'Z'n principes opzij zet en mee gaat doen aan de Twitterhype...' 'Ik ga nog even in mijn zelfhulpboek Ploegleiden Voor Dummies lezen. Ben bij het hoofdstuk Autorijden. Duurt een rijbewijs halen lang?'

Johnny Hoogerland, dit jaar met Vacansoleil-DCM in de Tour, staat klaarblijkelijk iets minder te trappelen om lief en leed met de wereld de delen: zijn account @zeeuwseleeuw is afgeschermd voor publiek. Commercieel manager van de ploeg Frank Kwanten: 'Johnny is meer een Facebooker.'

Lieuwe Westra (zelfde ploeg) heeft overduidelijk iemand of meerdere personen die zijn internetzaken waarnemen. Zijn website bevat korte interviews en anekdotes, Twitter dient als aankondiging dat er weer iets nieuws is verschenen. Teamgenoot Pim Ligthart heeft een dag nadat hij Nederlands kampioen werd een hypotheek afgesloten, weten we dankzij zijn tweets. Wout Poels twittert, namens het team wordt getwitterd, de ploeg onderhoudt een Facebookpagina, op Facebook zijn ook fanpagina's te vinden En de ploeg heeft een pagina op Hyves, vooralsnog het grootste sociale netwerk van Nederland.

Gestimuleerd
De masseur van de Rabobankploeg twittert, de ploegleiders twitteren, de sponsormanager twittert.

'Het wordt gestimuleerd', zegt woordvoerder Luuc Eisenga. 'Maar we verplichten niets. Alles wordt bij ons door de renners gedaan, en dat moet ook. Het moet wel authentiek zijn.' Dus ja, ook de foto's van Robert Gesink zelf, die hij dus niet zelf genomen heeft, zet hij later zelf op Twitter, zegt Eisenga.

Frank Kwanten: 'Alleen Lieuwe Westra heeft mensen die bij zijn accounts kunnen. Over het geheel maakt het de renners toegankelijk voor fans, voor publiek.'

Beeld
Dat is allemaal waar, het is niet zo dat het lezen van tweets en facebookupdates van wielrenners een volslagen ander beeld geeft van de wedstrijd, de wielerwereld of zelfs maar de renner zelf. Wat met ons, kijker, volger, wordt gedeeld, blijft vaak aan de oppervlakte van wat je als wielerfan al kunt zien.

Mark Cavendish, branieschopper en topsprinter, waarschuwt ook op Twitter dat hij beledigend kan zijn en schopt ruzie met André Greipel, tot voor kort sprinter in hetzelfde team. (Maar twittert ook: 'om 06.15 uur gewekt door de anti-doping controleurs. Ach, het plezier van bloed afstaan en in een plastic beker pissen terwijl er een andere man naar je staat te kijken als de eerste bezigheid 's morgens'.)

Fabian Cancellara twittert in aandoenlijk Engels. Alberto Contador, tijdens zijn Tourvoorbereiding: 'Vandaag heb ik de tijdrit naar Grenoble gezien, en het is erg moeilijk, na 19 etappes... Uff! Gisteren was een vermakelijke dag, tussen de Galibier en de Alpe d'Huez;)'

Wel wordt het beeld dat we al hebben alleen maar uitgebreid. We zien foto's voordat de persbureaus ze hebben, reacties van winnaars en verliezers. Luuc Eisenga: 'De tijd dat het nieuws via traditionele kanalen tot ons kwam, is natuurlijk voorbij. De gebruikers, de fans kiezen zelf wat ze willen zien en lezen. Je ziet zaken van de hoofdrolspelers uit de wedstrijd. En bij ons kun je het snelst een reactie van Steven Kruijswijk lezen, bijvoorbeeld.'
Met het zo goed als wegvallen van een drempel in de vorm van voorlichter of journalist voor het verspreiden van een boodschap door renners dient zich een andere vraag aan: mogen ze alles zeggen?

Eisenga: 'We zijn niet superstrak. Maar we hameren er wel op dat het verantwoord gebeurt. Geen medisch leed bijvoorbeeld, voordat het is onderzocht.' Frank Kwanten: 'Ze mogen bij ons best wat brutaler en directer zijn dan in onze mediacontacten. Twitter is nu eenmaal kort en bondig. Maar interne kritiek blijft intern, en we hebben liever niet dat ze op Twitter melden dat ze op een andere fiets gaan trainen dan een fiets van de sponsor.'

Twitterende wielrenners: zie de Volkskrant twitterlist. (klik of kijk hieronder)