OM eist vrijspraak Lucia de B.

Het Openbaar Ministerie wil dat de Haagse verpleegkundige Lucia de B. wordt vrijgesproken van moord. Dat heeft aanklager Jan Willem Rijkers woensdag bekendgemaakt.

De B. reageerde opgelucht op de eis. 'Ik had niet verwacht dat ze vrijspraak zouden eisen. Daar durfde ik niet op te hopen'. Eerder, tijdens de zitting, oogde ze gespannen. 'Het is verschrikkelijk dat ik hier moet komen in een rechtszaal', zei ze bij aanvang van de zaak. 'Ik heb niets dan narigheid gehad van rechters.'

Seriemoordenaar

Formeel is De B. nu nog de grootste Nederlandse seriemoordenaar aller tijden. Ze is in 2004 in hoger beroep veroordeeld tot levenslang voor de moord op zeven ziekenhuispatiënten en drie pogingen daartoe, tussen 1997 en 2001. Haar strafzaak is in 2008 heropend door de Hoge Raad, op grond van nieuwe feiten die twijfel zaaien over het bewijs.

Het OM baseerde zich vandaag op nader onderzoek naar (bijna-) sterfgevallen van deskundigen die meerdere ogenschijnlijk verdachte medische dossiers opnieuw hebben bekeken. Volgens de experts zijn de incidenten medisch goed verklaarbaar en zijn er geen aanwijzingen dat De B. strafbare feiten heeft gepleegd.

‘We zijn uiteindelijk van essentiële kennis verstoken gebleven’, zei aanklager Rijkers. ‘We kunnen niet met zekerheid aangeven wat de oorzaken zijn geweest van de soms fataal afgelopen incidenten die zich zowel jonge als oude, in alle gevallen kwetsbare patiënten hebben voltrokken. Waar niet langer voldoende zekerheid bestaat dat menselijk handelen de de oorzaak is geweest, kan van een veroordeling van een verdachte geen sprake meer zijn.’

Hij stelt dat er achteraf sprake is geweest van 'vooringenomenheid' tegen De B. De sterfgevallen in het ziekenhuis zijn pas achteraf als 'verdacht' bestempeld en er is gezocht naar bewijs tegen haar.

Bibliotheekboek

De Haagse verpleegkundige is in 2004 niet alleen veroordeeld voor meervoudige moord maar ook voor vervalsing van een schooldiploma en diefstal van medicijnen en bibliotheekboeken. Op die punten is ze volgens het OM wel schuldig maar er wordt geen straf geëist vanwege de ‘zeer ingrijpende gevolgen’ die deze strafzaak heeft gehad voor De B.

De B. heeft altijd volgehouden dat ze onschuldig is. In april 2008 is ze vrijgelaten, in afwachting van haar nieuwe proces. Ze heeft ruim zes jaar in de gevangenis gezeten, waar ze in 2006 een hersenbloeding heeft gehad. Daardoor is ze deels verlamd geraakt.

De uitspraak van het hof Arnhem wordt 14 april verwacht. Als de verpleegkundige wordt vrijgesproken zal ze hoogstwaarschijnlijk een flinke schadeclaim indienen.

Het nieuwe proces is er met name gekomen dankzij de inzet van verpleeghuisarts Metta de Noo en wetenschapsfilosoof Ton Derksen. Ze proberen sinds eind 2005 aan te tonen dat De B. ten onrechte is veroordeeld. Derksen schreef er een invloedrijk boek over.

Grandioze fout

De sympathisanten zijn blij met de geëiste vrijspraak maar ook boos, omdat het OM zich niet heeft verontschuldigd. ‘Rijkers had moeten zeggen dat het OM een grandioze fout heeft gemaakt en dat excuses op zijn plaats zijn’, stelt Derksen. ‘Dat is helaas niet gebeurd. Daar ben ik geëmotioneerd over.’

Volgens een woordvoerder van het OM is het te vroeg voor excuses. ‘We moeten wachten op het oordeel van het gerechtshof. We weten nog steeds niet precies wat er in het ziekenhuis is gebeurd. Heel veel mensen hebben zich met deze zaak gebeurd: het OM, maar ook deskundigen en rechters. Waar het achteraf is misgegaan, is moeilijk aan te geven.’

Stijn Franken, advocaat van De B., noemde de zaak 'een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Nederlandse strafrechtspraak'. De veroordeling is volgens hem gebaseerd op beeldvorming, fouten en geruchten. 'Voor Lucia heeft dat dramatische consequenties gehad. Dat kunnen velen zich aanrekenen. Een vorm van zelfonderzoek zou iedereen sieren die professioneel betrokken is geweest bij deze zaak.'