'Politiek bestel moet op de schop'

De parlementaire democratie in Nederland is dringend toe aan vernieuwing. Dat vinden de twee oud-politici Marnix van Rij (CDA) en Hans Hoogervorst (VVD).

Volgens Van Rij, die van 1999 tot 2001 voorzitter van het CDA was, loopt het politieke bestel op zijn laatste benen. Om te voorkomen dat Nederland een ‘verlammende fase’ ingaat, waarin het bestel helemaal versplintert, zijn institutionele wijzigingen nodig.

Van Rij pleit voor een rechtstreeks gekozen minister-president, een gemengd kiesstelsel met twee stemmen (1 op een persoon, 1 op een partij) en een gekozen burgemeester in de grote steden.

Tweestromenland

Hoogervorst, oud-minister van Financiën en nu voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), ziet heil in een politiek tweestromenland met maximaal vier of vijf partijen waarin ‘stabielere coalitievorming’ kan plaatsvinden. Ook pleit hij ervoor een kiesdrempel van ongeveer 5 procent in te voeren. Partijen die minder dan 5 procent van de stemmen halen, krijgen dan geen zetel in de Tweede Kamer.

Volgens Hoogervorst is de Nederlandse politiek in de afgelopen twintig jaar volkomen versplinterd geraakt. ‘Het electoraat hunkert naar politiek leiderschap, maar dat is in ons land nauwelijks te realiseren. Een duidelijke keuze uit twee mogelijke coalities en politieke leiders wordt de kiezer vrijwel nooit voorgelegd’, stelt hij.

Hoge tol

CDA'er Van Rij betreurt het dat zijn partij in de afgelopen jaren weinig heeft gedaan aan staatkundige vernieuwing. ‘Gedurende acht jaar regeringsverantwoordelijkheid (2002-2010) heeft het CDA een dure kans laten liggen om leiding te geven aan de noodzakelijke hervorming van onze (parlementaire) democratie. Als de schijn niet bedriegt, gaat het CDA hier bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen een hoge tol voor betalen’, aldus de oud-partijvoorzitter.