‘Politici kiezen te snel voor repressie’

Politici kiezen te snel voor harde, zichtbare maatregelen om criminaliteit te bestrijden, in de hoop zo een daadkrachtige indruk te maken. De effectiviteit van deze aanpak, zoals feestverboden, uithuisplaatsingen of stoorzenders tegen hangjongeren, is echter niet bewezen en gaat ten koste van beproefde middelen.

Dat stelt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) in zijn jaarlijkse trendrapport dat vandaag verschijnt. ‘De balans tussen repressie en preventie is zoek’, concludeert directeur Ida Haisma.

Beleidsmakers ruimen volgens haar nauwelijks tijd in voor proefprojecten en onderzoek, maar willen liever snel scoren met spraakmakende noviteiten.

Privacy

Dat gaat ten koste van burgerrechten en privacy, waarschuwt het CCV, zonder dat de samenleving er veel mee opschiet. Het expertisecentrum inventariseert sinds 2008 trends op het gebied van maatschappelijke veiligheid en ontwikkelt beleid waarmee gemeenten, politie of welzijnswerkers aan de slag kunnen. De stichting is opgericht door de ministeries van Justitie, Binnenlandse Zaken, politie, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, werkgevers en verzekeraars.

‘De nieuwe vormen van repressie kosten veel geld, maar leiden niet tot structurele verbeteringen’, stelt Haisma. Als voorbeeld noemt zij de geüniformeerde straatcoaches die gemeenten inhuren bij particuliere beveiligingsbedrijven. ‘Die kunnen hangjongeren wel verjagen, maar deze gaan dan gewoon elders overlast veroorzaken.’

Ex-hangjongeren

Het inzetten van ex-hangjongeren als buurtbemiddelaars is volgens haar effectiever. ‘Door veel te praten beïnvloeden deze vrijwilligers het gedrag van hun leeftijdsgenoten. Dat klinkt misschien soft en is minder zichtbaar, maar leidt aantoonbaar tot meer veiligheid in de openbare ruimte.’

De criminaliteitscijfers vertonen al jaren een dalende lijn, blijkt uit CBS-cijfers. Maar dat wil niet zeggen dat Nederlandse burgers zich veiliger zijn gaan voelen.

Hufterhutten

Mede daarom, vermoedt het CCV, verlaten beleidsmakers gebaande paden en stellen nieuwe vormen van repressie voor. Daar komt bij dat de regering dit jaar streeft naar 25 procent minder criminaliteit, ten opzichte van 2002. Die ambitie is hooguit op onderdelen haalbaar, verwacht het expertisecentrum.

In Trendsignalement 2010 zet het CCV honderd ontwikkelingen op een rijtje: avondklokken, burgersurveillanten, weekendarrangementen in de politiecel, hufterhutten, stadionverboden, winkelstraatmanagers, led-gevelverlichting, keukentafelgesprekken met de burgemeester en een hardere aanpak van 12-minners. Haisma: ‘Klinkt allemaal leuk, maar niemand weet of het ook werkt.’