Katholieke kerk weert ‘merkwaardige’ liederen
Zeventien kerkliederen, waaronder populaire gezangen van Huub Oosterhuis en Ida Gerhardt, mogen niet meer in de katholieke kerk worden gezongen omdat ze ‘te vaag’ of ‘te weinig theologisch’ zijn of ‘niet over God gaan’.
-
(Colourbox.com)
‘Bepaalde liederen zijn gewoon niet geschikt voor de eredienst’, zegt Cor Mennen, de bisschoppelijke censor van het bisdom Den Bosch. ‘Ze werden wel graag gezongen vanwege de melodie. Maar de teksten moeten nu eenmaal liturgisch en theologisch kloppen.’
Nieuwe zondagboekjes
Mennen heeft zich samen met de censor van het aartsbisdom Utrecht gebogen over alle liederen die in de nieuwe ‘zondagboekjes’ voor de gelovigen in de kerk zullen worden gedrukt. De censor heeft zo’n 150 liederen onderzocht. Zeventien gezangen heeft hij in overleg met de Nationale Raad voor Liturgie aangemerkt als niet geschikt voor de katholieke eredienst. Over dertig andere liederen wordt nog overleg gevoerd.
Volgens Mennen is de afgelopen jaren ‘een zekere wildgroei’ ontstaan in de liederen die in de kerk worden gezongen. ‘Nu de contracten met de uitgevers (Gooi & Sticht en Werkgroep voor Liturgie Heeswijk) moeten worden vernieuwd, gaan we beter kijken naar de inhoud’, aldus Mennen.
Zo is het populaire Oosterhuislied ‘Uit vuur en ijzer, zuur en zout’ niet door de katholieke censuur gekomen. Mennen, pastoor in Oss: ‘In de volksmond wordt dit ook wel het chemicaliënlied genoemd. Het heeft merkwaardige beelden en gaat alleen over de mens. God wordt zelfs niet genoemd. Het heeft de melodie van een Pools volkslied en zingt erg makkelijk weg. Maar wij vinden het niet geschikt voor de katholieke liturgie.’
Idiote manier van terreur
Theoloog-dichter Huub Oosterhuis vindt het te gek voor woorden dat vier van zijn liederen worden geschrapt: ‘Het is een idiote manier van terreur om mensen te verbieden wat ze willen zingen.’ Ook een lied van Ida Gerhardt (‘Zeven maal om de aarde te gaan’) is niet door de censuur gekomen. Oosterhuis, verontwaardigd: ‘Dat is een van de mooiste gedichten uit de Nederlandse literatuur.’
Volgens hem hebben de bisschoppen al tien jaar geleden het besluit genomen om ‘mijn liederen te verwijderen uit de bundels’. Hij noemt de aanpassing het zoveelste signaal dat de katholieke kerk steeds behoudender wordt.
Pastoor Mennen zegt dat de kerk slechts orde op zaken stelt in de liturgie, die in het verleden te vaak naar eigen believen van priesters en gelovigen is gewijzigd. Mennen: ‘We moeten als kerk onszelf zijn. Ik heb liever geen vage soep.’
Zeven maal om de aarde te gaan,
als het zou moeten op handen en voeten;
zeven maal, om die éne te groeten
die daar lachend te wachten zou staan.
Zeven maal om de aarde te gaan.
Zeven maal over de zeeën te gaan,
schraal in de kleren, wat zou het mij deren,
kon uit de dood ik die éne doen keren.
Zeven maal over de zeeën te gaan -
zeven maal, om met zijn tweeën te staan.
Ida Gerhardt
