RTL 4 wint, De Leeuw verliest

Verhit is het, het gevecht om de kijkers op zaterdag, de televisie-avond bij uitstek.

De concurrentie is zwaar en de druk is hoog – van adverteerders vooral. De strijd wordt gevoerd met amusementsprogramma’s, door (vooral) Nederland 1, RTL 4 en SBS 6. Galjaard: ‘In de beeldvorming lijkt het erop dat we elkaar naar het leven staan, maar als programmaleider Tina Nijkamp van SBS of Paul de Leeuw succes heeft, feliciteer ik ze met een sms’je.’

RTL 4 en Galjaard zijn momenteel aan de winnende hand, vooral dankzij Ik hou van Holland. Het even luchtige als kluchtige spelprogramma, gepresenteerd door Linda de Mol, is de parel van de zaterdag geworden, met ruim twee miljoen kijkers.

Het andere deel van het tweeluik op RTL, Wat vindt Nederland met de opgekrabbelde Jack Spijkerman, blijft de concurrerende programma’s eveneens ruim voor. De grote verliezer is SBS 6, met een kostbaar programma dat al bijna is geflopt, Move like Michael Jackson.

De Leeuw

Ook een belangrijke troef van Nederland 1, Paul de Leeuw, heeft het zwaar. Naar X De Leeuw (VARA) keken zaterdag iets meer dan 900 duizend mensen, een matige score voor de tv-maker die in het verleden RTL 4 en SBS 6 week in week uit versloeg.

De zaterdagavond is volgens mediahistoricus/hoogleraar Huub Wijfjes nog steeds de voornaamste arena van de tv-zenders. ‘Dat is altijd zo geweest. Het is de familieavond, de tv-avond van de week.’ Galjaard: ‘Een jaar of drie geleden ging het met RTL 4 prima, maar op zaterdag wat minder. Vooral dat bepaalde in de media onze mate van succes.’

De aandacht voor de strijd om de zaterdag is volgens hem losgemaakt door de geruchtmakende en kolderieke ‘ijsdansoorlog’ in 2007. Tegelijkertijd zonden RTL en SBS 6 programma’s uit waarin sterren en sterretjes dansten op een ijsvloer, Dancing on ice en Sterren dansen op het ijs.

In de huidige race ligt Nederland 1 op achterstand. ‘De publieke omroep zit met het probleem Paul de Leeuw’, zegt Wijfjes. Het is daarmee ook een probleem van marktleider Nederland 1 en de VARA, stelt hij vast. ‘Sinds Mooi! Weer De Leeuwis het alleen maar tegengevallen. Hij zoekt wanhopig naar nieuwe vormen. Lieve Paul is niet gelukt en met X De Leeuw gaat het ook niet goed.’ De stelling van Wijfjes: ‘Misschien zijn we wel een beetje Paul de Leeuw-moe.’

Erland Galjaard nam al eerder kennis van de vaak smalende reacties op de terugval van De Leeuw. ‘Het is jammer dat er zo wordt gereageerd. Plotseling is hij het zogenaamd allemaal kwijt en kan hij er niks meer van. Onzin. Hij is nog steeds fantastisch.’

Niet verrast

Galjaard is niet verrast door het succes van RTL 4 op zaterdag, en dat was De Leeuw volgens hem evenmin. ‘Toen wij Ushi & Dushi gingen uitzenden, in combinatie met Jack Spijkerman en later met Ik hou van Holland, zei hij tegen mij dat hij voor het eerst in de problemen zou komen. Daar ga ik niet van winnen, zei hij.’

Dé verliezer is volgens hem momenteel SBS. ‘Zij hebben een groot probleem. Hun grote formats, Move like Michael Jackson en De nieuwe Uri Geller, zijn geflopt. RTL scoorde eerder wel met een Michael Jackson-show, My name is Michael. ‘Maar SBS mist de boot. De mensen hebben het al gezien. En beter.’

Toeval is het niet, volgens de programmadirecteur van RTL 4. ‘In onze programmering zit consistentie en vernieuwing.’ Nadat RTL de vrijdag al eerder veroverde, volgde dit tv-seizoen de zaterdag, vooral dankzij de door Talpa ontwikkelde en geproduceerde hit Ik hou van Holland.

Mediahistoricus Wijfjes concludeert dat RTL 4 ‘goed bezig’ is. ‘Ook commercieel gezien. Het is niet makkelijk om dat tijdslot te veroveren. En het is voor zenders van groot belang. Hoe hoger het kijktijdaandeel, hoe hoger de tarieven van de reclamespotjes.’

Het succes van Ik hou van Holland heeft te maken met wat hij het ‘Hollandse sfeertje’ noemt. ‘Het refereert aan vroeger, toen alles nog door en door Hollands was, en blank. Het haakt in op de trend van nostalgie en er staat een leuke presentator. Linda de Mol is toch de queen of the saturday night. Iemand daar heeft het allemaal heel goed gezien.’

Galjaard: ‘De verhoudingen op zaterdag zijn wezenlijk veranderd.’