‘Fortuyn was nog maar het begin’

De verhouding tussen politici en kiezers is verstoord, menen opiniepeilers. En de kans dat het nog goed komt, is klein....

Nederland verandert, waarschuwt opiniepeiler Maurice de Hond. Het politieke systeem komt los van de kiezer, die beter opgeleid is en meer informatiebronnen tot zijn beschikking heeft. Dat is precies de reden waarom de Tweede Kamer over een paar jaar niet meer is dan een Haags toneelgezelschap dat leuke live-televisie oplevert.

In het kader van de debat- en interviewreeks ‘de Volkskrant op zondag’, gingen opiniepeilers Maurice de Hond, Peter Kanne (TNS/NIPO) en André Krouwel (Vrije Universiteit) met elkaar in debat in centrum De Rode Hoed in Amsterdam.

Op bijna hetzelfde moment kwam de laatste politieke peiling van Maurice de Hond van de persen. Een historisch dieptepunt voor de PvdA (nu goed voor 33 zetels). Als er nu verkiezingen zouden zijn, haalde de partij van Wouter Bos nog maar 15 zetels. Het CDA (nu 41 zetels) zou er nog 33 halen en de SP en Trots Op Nederland respectievelijk 19 en 18 zetels.

Die forse stijging van een partij die nog niets heeft gepresteerd (Trots Op Nederland) heeft alles te maken met de onvrede bij de kiezer, signaleert zowel TNS/NIPO als Maurice de Hond. ‘Pim Fortuyn was nog maar het begin. Het wordt nog veel heftiger’, aldus De Hond.

Dat komt, meent André Krouwel, doordat politici niet waarmaken wat ze beloven.

‘Een probleem is dat het machtssysteem niet aansluit bij de burger’, concludeert Peter Kanne.

Volgens De Hond is de oplossing simpel: de burger moet meer macht krijgen om in te grijpen. ‘Maar de politiek heeft geen vertrouwen in de kiezers en dus gebeurt dat niet.’

De Hond zou, als hij de touwtjes in handen had, de Eerste Kamer afschaffen en het volk de premier laten kiezen. André Krouwel noemt dat evenwel een ‘rampenplan’ en Peter Kanne meent dat het land dan ‘onregeerbaar’ zou worden.

Krouwel veronderstelt dat de PvdA binnenkort haar ‘Sovjetachtige meerderheid’ in menige stad in rook ziet opgaan. Volgens hem zullen na de lokale verkiezingen in 2010 veel PvdA’ers moeten solliciteren.

Tot die tijd, zegt De Hond, houden coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie zich krampachtig vast aan elkaar, om ‘Belgische toestanden’ te voorkomen.