Compensatiedilemma’s

Mag het beschermen van bestaande bossen die niet eens worden bedreigd, worden verkocht als ‘compensatie’ voor de uitstoot van broeikasgas?...

En zo hebben de aanbieders van klimaatcompensatie er weer een dilemma bij. De sector kwam het afgelopen jaar al geregeld in het nieuws omdat de regelgeving voor het ‘afkopen’ van klimaatschade nog in de kinderschoenen staat. Projecten waarvan werd gedacht dat ze extra broeikas bespaarden, bleken dat niet te doen. Wat als ‘CO2-bos’ werd aangeprezen, bleek bij nader inzien geplant voor een ander doel. In Oeganda werd een door Nederland aangelegd klimaatbos gedeeltelijk door de lokale bevolking weer in gebruik genomen.

Afgelopen maand informeerde Greenchoice zijn klanten over de mogelijkheid een gratis vliegreis te winnen naar het bosgebied Trésor in Frans-Guyana. Dat natuurreservaat wordt beschermd door de Franse overheid en organisaties zoals het Wereldnatuurfonds. Greenchoice financierde onder meer met een onderzoek naar de hoeveelheid CO2 die het bos onder normale omstandigheden jaarlijks vastlegt.

Eigenlijk zou het bedrijf die normale aangroei namelijk óók als klimaatcompensatie voor zijn klanten willen gebruiken, zegt directeur Michiel Rexwinkel van Greenchoice. Sterker: het bedrijf heeft nu al gebieden in Brazilië, Equador, Tanzania en Nederland waar bestaande bossen op deze manier worden ingezet.

De meeste klanten van Greenchoice zullen dat niet weten. De ‘extra bomen’ die in hun gedachten worden geplant om hun Nederlandse gasverbruik klimaatneutraal te maken, zijn in werkelijkheid bomen die er al lang stonden. Ze worden voor de toekomst beschermd, hoewel niet altijd vaststaat of de bewuste gebieden worden bedreigd.

Met name in Brazilië is de leverancier bezig extra bosgebieden aan te kopen. Maar ook in het Brabantse Mierlo heeft Greenchoice een piepklein bosje van twintig hectare dat wordt ‘beschermd’. Rexwinkel: ‘Daar is belangstelling voor, voor de woningbouw. Maar we verkopen het niet. Dus wordt er extra CO2 in vastgelegd.’

Volgens de regels van klimaatorganisatie UNFCC is bosbescherming een prima zaak, maar ongeschikt voor klimaatcompensatie. De onderlinge afspraken van de zes samenwerkende Nederlandse klimaatorganisaties rept over ‘bosaanplant’ en niet over het beschermen van bestaande bomen. Als de uitgestoten CO2 niet extra wordt vastgelegd – bovenop bestaande bossen – verandert er immers niets aan de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer. Als Greenchoice niet aan de eisen voldoet, moet ze zich uit de organisatie terugtrekken, zegt projecteleider Chris Bruijnes.

Greenchoice ziet het anders, zegt Rexwinkel. ‘Maar natuurlijk moeten we voorkomen dat er charlatans opstaan die bomen planten in hun achtertuin en dat gaan verkopen als klimaatcompensatie.’