Stefan schuift virtueel aan in zijn klas

Via een internetverbinding kunnen zieke kinderen vanuit het ziekenhuis toch meedoen aan de lessen in hun klas...

‘Dit is jullie nieuwe Stefan’, zegt Karl Heinz van der Made van KPN tegen klas 6/7 van basisschool De Schakel uit Apeldoorn. ‘Stefan’ is een verrijdbare kast, met computerscherm en camera erop.

De echte Stefan (Stefan Harms, 11) ligt 70 kilometer verderop in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht. Twee maanden geleden voelde hij zich moe. Door pfeiffer dacht de huisarts aanvankelijk, maar in het ziekenhuis werd leukemie vastgesteld. Hij heeft nu twee chemokuren achter de rug, er volgen er nog twee. Het gaat goed; met opmerkelijke levenslust doorstaat hij de behandelingen, zegt zijn moeder.

Kwiek verschijnt Stefan deze middag dan ook op het scherm. Via een netwerkverbinding kan hij sinds kort dagelijks een uur virtueel ‘aanschuiven’ in de klas. Zijn aanwezigheid via de webcam vervangt het brandende kaarsje, dat sinds zijn opname op zijn lege bankje staat.

Virtueel les vanuit het ziekbed is niet nieuw. Maar het project Klassecontact van Ziezon (Landelijk Netwerk Ziek zijn en Onderwijs), dat woensdag van start ging, heeft het aantal gebruikers in een klap verdubbeld. Nu zijn er veertig, maar de stichting Ziezon wil – gesteund door telecombedrijf KPN – nog voor de zomer tachtig zieke leerlingen ‘terugbrengen’ in de klas. Er is behoefte aan, zegt projectleider Michel Kleuters van Ziezon. Nu staan zo’n twintig kinderen op een wachtlijst. ‘Het is vreselijk dat je die moet laten wachten.’

Stefan hoeft niet te wachten. Woensdagmiddag staat hij voor het eerst in direct contact met juf Saskia Leenhouts. Wiskunde staat op het programma. Meetmaten. ‘Millimeter’, spreekt Stefan voor zijn beurt; het opsteken van een vinger gaat van afstand lastig.

Verder is het eenvoudig communiceren via ‘Stefan’. Niet alleen met de juf, óók met vriendjes. Een kwestie van de kast verplaatsen, zegt Leenhouts. Stefan kan vervolgens zelf de camera 200 graden draaien, om met elke leerling persoonlijk te kunnen praten.

Spiekgevaar ontstaat dan ook, weet Leenhouts. ‘Maar ik houd de richting van de camera goed in de gaten.’

Er zijn talloze klassen met een langdurig afwezige leerling zoals Stefan, zegt Kleuters. Uit onderzoek blijkt dat 25 tot 40 duizend zieke kinderen het lang zonder les moeten stellen. ‘Ga ervan uit dat 10 procent daarvan in aanmerking komt voor een ‘Stefan’’, zegt Kleuters, ‘en je ziet dat er nog veel werk te verzetten is. Nog veel meer kinderen kunnen voor deze voorziening in aanmerking komen.’

Dat dit niet gebeurt, wijt Kleuters aan gebrekkige naamsbekendheid. Ouders of scholen moeten een ziek kind zelf aanmelden. Ze kunnen daarvoor terecht in het ziekenhuis of, via Ziezon, bij een consulent. ‘Bij weinig mensen is dat nog bekend.’ Ook geld speelt een rol; een apparaat kost 5.500 euro. KPN staat momenteel in voor alle kosten, maar kan niet oneindig blijven betalen.

Aan de mogelijkheden van academische ziekenhuizen zal het niet liggen. Elk groot ziekenhuis kan verbinding maken met een school. Voor de kleinere hospitalen geldt dit niet. Ziezon gaat zich dan ook vooral daarop richten.

De eerste ervaringen met het apparaat zijn goed, blijkt uit de reactie van Stefan. ‘Ook al lig je erin, je bent even weg uit het ziekenhuis’, zegt hij. Met zijn behandeling gaat het voorspoedig en als hij genoeg les volgt, gaat hij ‘gewoon’ over naar groep 8. ‘Dan kan ik volgend jaar zo weer aanhaken bij de andere kinderen.’