'Joanie hield zich onwaarschijnlijk sterk'

Michael Lescroart, redactiechef van Joanie de Rijke, ontkent dat de in Afghanistan ontvoerde journaliste teveel risico heeft genomen.

‘Ze klonk heel zakelijk, heel duidelijk’, zegt Lescroart. ‘Ze hield zich onwaarschijnlijk sterk, al die tijd. Waarschijnlijk zal de emotionele rollercoaster nu pas op gang komen.’

Zes dagen nadat ze ontvoerd werd door de Taliban, is Joanie de Rijke (43) vrijdagochtend vrijgelaten. Na medische controles in een NAVO-ziekenhuis werd ze opgevangen op de Nederlandse ambassade in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Dit weekend keert ze terug naar haar woonplaats in België. Of er losgeld is betaald, wil Lescroart niet kwijt.

Boerka
De Rijke, die in boerka reisde, was met een lokale tolk op weg naar Saroubi, een regio zo’n 50 kilometer van de Afghaanse hoofdstad Kabul, waar in juli tien Franse soldaten in een hinderlaag gedood werden. Ze had afspraken met de Talibanstrijders die verantwoordelijk waren voor die hinderlaag, maar werd door hen gevangen genomen.

Zes dagen lang werd de ontvoerde journaliste in de heuvels in en rond Saroubi van de ene naar de andere schuilplek gebracht, om reddingspogingen onmogelijk te maken. De tolk werd na een paar dagen vrijgelaten. ‘Zodat hij kon helpen in de onderhandelingen’, vermoedt Lescroart, die benadrukt dat niemand zicht heeft op het hele verhaal.

Op verzoek van De Rijke werden haar zonen, twee jonge twintigers, tot vandaag in het ongewisse gelaten. ‘Ze hoopte op een goede afloop, en wilde niet onnodig paniek zaaien’, zegt Lescroart. Bovendien was het van levensbelang dat zo weinig mogelijk mensen van de ontvoering op de hoogte waren, want de ontvoerders dreigden De Rijke te onthoofden als het nieuws over haar ontvoering zou uitlekken.

Freelancers
‘Ik denk dat die ontvoerders een soort ‘freelancers’ van de Taliban waren, uitschot dat er een slaatje uit wil slaan. Ze wilden niet dat de echte Taliban dit te weten zouden komen, want die zouden dat niet pikken’, zegt Lescroart. Hij noemt het ‘fantastisch’ dat de hele persgemeenschap in Kabul, die op de hoogte was van de ontvoering, collectief gezwegen heeft. ‘Ik kan niet genoeg benadrukken hoe dankbaar we daarvoor zijn.’

De kritiek dat De Rijke te veel risico’s zou hebben genomen, doet Lescroart af als ‘absolute onzin’.

‘De risico’s zijn heel groot, daar zijn we ons van bewust. Maar een gedreven journalist is niet tegen te houden. Zonder mensen als Joanie zou er geen journalistiek mogelijk zijn in Afghanistan. Embedded journalisten halen die verhalen niet. Ze kende Afghanistan heel goed, en had deze reis heel goed voorbereid. 99 van de 100 keren gaat het goed, maar dit keer is het foutgegaan.’

Zaterdag in de Volkskrant: een interview met Joanie de Rijke zelf