De hypotheekrenteaftrek lijkt geen taboe meer bij het CDA

Heel voorzichtig is binnen het CDA de discussie over de fiscale aftrek van de hypotheekrente begonnen. In verdekte termen heeft minister-president Balkenende – in zijn hoedanigheid van CDA-leider – aangegeven dat het onderwerp niet langer taboe is....

Maandag nam Balkenende een rapport van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA over de woningmarkt in ontvangst. Daarin komt de ‘vlaktaks’ aan de orde: één tarief voor de inkomstenbelasting. ‘Bij een vlak tarief in de inkomstenbelasting kan iedereen de rente tegen eenzelfde percentage aftrekken’, schrijft de partijdenktank.

Balkenende reageerde daarop door te zeggen dat het een ‘buitengewoon interessant’ rapport was, maar dat ‘verder denkwerk nodig’ is. Dat klinkt allemaal weinig opzienbarend, maar binnen het CDA is het een belangrijke koerswijziging. Voorheen werd iedere discussie over de hypotheekrenteaftrek direct in de kiem gesmoord.

D66-leider Alexander Pechtold was er gisteren dan ook als de kippen bij om de premier naar de Kamer te roepen. Daar kon Balkenende meerdere malen verklaren dat de aftrek een ‘prima instrument’ is, en dat ‘de fiscale behandeling van het huis staat als een huis’. Maar ook in de Kamer verklaarde Balkenende dat ‘het denken nooit behoort stil te staan’.

Minister van Financiën en vicepremier Bos (PvdA) verwelkomde dinsdagmiddag de opening die de voorman van zijn coalitiepartner bood. ‘Als zich hier de contouren beginnen af te tekenen van een groot project voor een volgend kabinet, dat we in een grote beweging zowel de woningmarkt proberen vlot te trekken als ons belastingstelsel te moderniseren, dan vind ik dat enorm uitdagend en denk ik graag met iedereen mee die dat wil proberen.’

De PvdA opperde al eerder de hypotheekrenteaftrek tegen het licht te houden. Maar voor het CDA was dat altijd onbespreekbaar. In het regeerakkoord is zelfs expliciet een passage daarover opgenomen: ‘Deze kabinetsperiode vinden geen wijzigingen plaats in de fiscale behandeling van de eigen woning. Er zullen ook geen wijzigingen worden voorbereid of onderzocht voor de periode daarna.’

Het rapport van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA stelt ook weer dat de hypotheekrenteaftrek geen probleem is en dat er geen redenen zijn hem af te schaffen of zelfs aan te passen.

Probleem is dat het CDA in die analyse steeds eenzamer staat. Steeds meer economen en fiscalisten – óók van CDA-huize – wijzen de laatste jaren de overheid aan als hoofdschuldige van de vastgelopen woningmarkt. Maatregelen die de vraag subsidiëren, zoals de hypotheekrenteaftrek, hebben vooral geresulteerd in gestegen huizenprijzen.

Maar diezelfde deskundigen vinden dat dit moment, midden in de financiële crisis en uitgerekend nu de huizenprijzen níét meer stijgen, wel het ongelukkigst denkbare moment is om te beginnen over de hervorming van het stelsel.