Klimaatactivist tussen struisvogels

Wijnand Duyvendak haalt in zijn boek, dat vandaag verschijnt, uit naar het kabinet, Europa en de wereld.

Dertig jaar geleden kraakte hij een woning in de Amsterdamse Indische Buurt. Twintig jaar geleden organiseerde hij de grote anti-apartheidsactie tegen Shell. Tien jaar geleden onderhandelde hij met Schiphol en de KLM om de groei van het vliegverkeer te begrenzen. In 2007, na de klimaattop op een strand in Bali, wist hij, bijna 50 jaar inmiddels, het zeker: de strijd tegen klimaatverandering zou de komende tien jaar de rode draad in zijn leven zijn.

Wijnand Duyvendak, gevallen Kamerlid voor GroenLinks, schrijft met zijn boek Klimaatactivist in de politiek, dat vandaag verschijnt, een aanklacht tegen het kabinet, tegen Europa en de wereld. Het gaat over klimaatambities die stranden in de Haagse werkelijkheid, over zijn teleurstellingen over ‘Kyoto’ en ‘Bali’, over Nederland als ‘één van de vieze mannen van Europa’. ‘Eerlijk gezegd heb ik het gevoel hier tussen een hele rij enorme struisvogels te zitten.’

Het deel waarin Duyvendak verantwoording aflegt over zijn radicale actieverleden, waardoor hij vorige week de politiek verliet, beslaat slechts één van de vier hoofdstukken. Daarin een uitgebreid relaas over zijn deelname aan krakersrellen, blokkadeacties bij de kerncentrale in Dodewaard, talrijke inbraken in militaire bunkers: ‘met lasapparatuur verschaften we ons de toegang’. En de diefstal uit het ministerie van Economische Zaken: ‘een groot succes’. Maar, schrijft Duyvendak: ‘Binnen de kraakbeweging hoorde ik niet tot de gewelddadige vleugel.’ Zijn kinderen konden zijn inbraken en verblijf in de gevangenis ‘moeilijk plaatsen’: ‘Heeft onze vader dat gedaan?’ Maar spannend vonden ze het wel. Duyvendak erkent dat hij pas laat tot inkeer kwam. ‘De eis dat acties absoluut geweldloos moeten zijn, vormde zich pas gaandeweg. Voor mijn kinderen is het lastig te begrijpen dat ik daar zo lang over heb gedaan, maar dat is misschien wel het grote verschil tussen deze tijd en de jaren waarin ik me politiek ontwikkelde.’

In de Tweede Kamer ligt de klimaatdiscussie volgens Duyvendak zo goed als stil. Er is geen discussie, er zijn geen hoorzittingen, hij hoeft geen debatten voor te bereiden, want er zijn geen debatten.

Duyvendak is zwaar teleurgesteld in PvdA-Kamerlid Diederik Samsom, eveneens ex-milieuactivist. Ook milieuminister en voormalig medestrijder Jacqueline Cramer laat het volgens Duyvendak afweten. Toch wil hij een breed groen front vormen. De actie CoolClimate ging evenwel in verdeeldheid ten onder. Duyvendak: ‘Momenten van samenwerking zijn altijd zeldzamer dan periodes waarin organisaties ieder hun eigen campagnes voeren.’