Wereldwijd blijft het slecht gaan met de visstand

Prachtig dus, die Viswijzer (zie ook www.goedevis.nl), maar er zijn kanttekeningen. De lijst kan nooit helemaal correct zijn en zou ‘goede’ vissers benadelen die volstrekt legaal op een door de wijzer als ‘rood’ gekenmerkte vis vissen....

Agnes Leewis van het Productschap Vis: ‘De Viswijzer was een prima drukmiddel, maar als gids schiet de lijst inmiddels tekort. Natuurorganisaties, de overheid en de vissector werken nu samen aan een duurzame visserij. Zo zijn er nu vissers op Noordzeeschol die het MSC-keurmerk krijgen. Maar het zure is: de Viswijzer maakt geen onderscheid; de Noordzeeschol staat als geheel in het rood.’

Nathalie Steins (MSC): ‘Deze groep scholvissers krijgt in januari het MSC-certificaat. Dan komt die visserij vast in het groene rijtje.’

De Viswijzer toont verder vooral de kracht van het MSC-keurmerk. Het logo is inmiddels felbegeerd in de sector. ‘Die sticker is een marketingtool’, weet Agnes Leewis.

Er zijn inmiddels wereldwijd 35 ‘visserijen’ met het MSC-certificaat (zie ook www.msc.org) en meer dan 2.000 visproducten (in Nederland 225), aldus Nathalie Steins. Fijn voor de liefhebber: ook de Noordzeeharing is gecertificeerd en de makreel volgt begin 2009. Volgens Steins vindt wereldwijd 10 procent van de visvangst volgens de MSC-criteria plaats, waarbij kortweg geldt dat een bestand groot genoeg moet zijn, dat het ecosysteem niet lijdt onder de vangst en dat het visbestand goed wordt beheerd.

Ook het MSC-verhaal begon tien jaar geleden met kabeljauw. En Unilever speelde een cruciale rol. Het voedings- en levensmiddelenconcern haalde destijds veel kabeljauw uit de Grand Banks bij de Verenigde Staten.

Steins: ‘Toen de kabeljauw daar uitstierf zocht Unilever contact met het Wereld Natuur Fonds. Ze wilden voorkomen dat in nieuwe visserijgebieden hetzelfde zou gebeuren. Samen hebben ze toen een keurmerk bedacht, gebaseerd op het FSC-keurmerk voor hout.’ Na de oprichting van MSC trokken Unilever en het WNF zich terug, om de onafhankelijkheid van MSC te waarborgen. In 1999 werd de eerste vis gecertificeerd. Het eerste gecertificeerde visproduct in Nederland was, jawel, de visstick van Iglo.

Steins heeft een voorbeeld van hoe het idealiter werkt bij MSC-vissers. Afgelopen jaar pleitten vissers op koolvis uit Alaska zelf voor een verdere verlaging van de visquota; ze hadden gemerkt dat het minder ging met het bestand. Steins: ‘Het gevolg is: minder aanbod en een hogere prijs. En dat stimuleert andere vissers ook weer om op duurzaam vissen over te stappen.’

Intussen blijft het wereldwijd wel slecht gaan met de visstand. En deze week constateerde de Algemene Rekenkamer in Nederland dat vissers tot voor twee jaar terug volop regels overtraden. ‘Maar wij zien die houding veranderen’, zegt Lisa van der Veen van de Stichting Noordzee.

Nathalie Steins (MSC): ‘Het gaat snel nu. Dat komt doordat producenten, detaillisten en consumenten elkaar vinden. Daar kan geen overheidsbeleid tegenop.’