De Vries en Kamer tekenen voorlopig vrede in JSF-conflict

Het kabinet gunt de Tweede Kamer meer tijd om een beslissing te nemen over de aanschaf van testtoestellen van de omstreden Joint Strike Fighter (JSF)....

Een slepend conflict tussen de regeringspartijen is donderdag tot een (voorlopig) einde gekomen. Staatssecretaris De Vries van Defensie (CDA) liet de Kamer weten dat hij in april een besluit wil nemen over de aanschaf van slechts één JSF-testtoestel. Dat is twee maanden later en één vliegtuig minder dan hij aanvankelijk van plan was.

Daarmee kwam de bewindsman tegemoet aan de door een Kamermeerderheid gesteunde wens van PvdA en ChristenUnie. Die nemen de extra kosten van uitstel – een kleine 10 miljoen euro – voor lief. Ter vergelijking: Nederland heeft de afgelopen jaren circa 1 miljard euro gestoken in het JSF-project, ofwel de deelname van Nederlandse bedrijven aan de ontwikkeling van deze straaljager.

Als Nederland uiteindelijk besluit tot aanschaf van de JSF, ter vervanging van het F-16-gevechtsvliegtuig, zijn er geen kosten verbonden aan enig uitstel.

De JSF, de gedoodverfde opvolger, dreigt ondertussen veel duurder te worden dan Nederland had voorzien. Het gaat om een bedrag van 15 miljard dollar. Dat stelt een onafhankelijke studiegroep van het Amerikaanse ministerie van Defensie in het blad Inside The Airforce.

Hogere ontwikkelingskosten kunnen gevolgen hebben voor de prijs die Nederland voor de JSF moet betalen. De luchtmacht wil 85 toestellen aanschaffen voor een kleine 6 miljard euro, maar producent Lockheed Martin heeft nog geen definitieve prijs bepaald.

De extra kosten van 15 miljard dollar worden voorzien voor de komende zes jaar, aldus analisten van het zogeheten Joint Estimate Team van het Pentagon. Ze baseren zich op de ervaring met andere projecten in de militaire vliegtuigindustrie. De Amerikaanse Rekenkamer waarschuwde eerder dit jaar voor vergelijkbare kostenverhogingen.

Volgens het officiële JSF-programmabureau van het Pentagon is de schatting van de financiële experts te somber. Dankzij bezuinigen en innovaties zouden de kosten van de JSF juist binnen het budget blijven. Op het totale budget van bijna 300 miljard dollar zou de gevreesde prijsverhoging neerkomen op 5 procent.

De Amerikaanse luchtmacht zal het komende jaar voorstellen de ontwikkeling van een tweede, alternatieve motor voor de JSF te schrappen, stelt het Pentagon.

De Nederlandse regering is voorstander van dit project, omdat het extra orders zou betekenen voor de Nederlandse industrie. Die rekent op miljardenorders als kabinet en Kamer definitief besluiten tot de aanschaf van de JSF. Volgens het regeerakkoord wordt die beslissing in 2010 genomen.