Families willen verpleeghuis dat luistert

Het is nu bijna twee jaar geleden dat de moeder van Frans Brekelmans overleed in een Limburgs verpleeghuis, maar nog altijd heeft hij geen antwoord op talrijke vragen en klachten....

Drie kwartier voor in het Haagse Paleis van Justitie de zoveelste door hem aangespannen tuchtzaak begint, vertelt hij hoe hij zijn privéstrijd heeft omgebogen tot een gevecht voor het algemeen belang. Brekelmans werkt aan de oprichting van een stichting die moet opkomen voor familieleden van verpleeghuisbewoners.

Zijn website laatjenietkisten.com, een half jaar geleden opgezet, wordt overspoeld met reacties. Enkele honderden meldingen heeft hij nu binnen, zegt hij, over vele tientallen instellingen. Niet alleen van familie, ook van personeel. De ranglijst van verpleeghuizen, die de Volkskrant in december publiceerde, maakte veel los, aldus Brekelmans. De recente uitzendingen van EénVandaag, Rondom 10 en Zembla over de slechte kwaliteit van de verpleeghuiszorg, leidden opnieuw tot massale respons.

Alle verhalen zijn in de kern hetzelfde, verzucht Brekelmans: ontevreden familie klaagt en wordt als vijand in de hoek gezet. Instellingen schermen met procedures en regelgeving, familieleden hebben meestal geen idee van hun rechten en verdwalen in een doolhof.

Klachtencommissies
Wie zich meldt bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg wordt meestal doorverwezen naar de klachtencommissies. Die zijn alleen op papier onafhankelijk, meent Brekelmans, want de leden worden gerekruteerd uit het netwerk van de instellingen. Als die commissies een klacht al gegrond verklaren, hebben ze geen macht om veranderingen af te dwingen.

Kamerleden benaderen heeft zelden zin, weet Brekelmans uit ervaring. ‘Die zeggen: als het nou lukt een artikel in de krant te krijgen, kan ik de bal vanaf de zijlijn inkoppen.’ Ook dat haalt trouwens weinig uit, zegt hij. Hij stapte eind 2005 met lotgenoten naar de krant. Kamervragen volgden. De antwoorden waren nietszeggend en er veranderde niets, zegt hij.

Zijn website en de stichting-in-oprichting zijn ontstaan ‘vanuit verbazing’, zegt hij. ‘Dat een professionele organisatie als een verpleeghuis niet in staat is om kwaliteit te leveren, en hoe alles erop gericht is om dat te verbloemen.’ Toen hij vorig jaar uit belangstelling een tuchtzaak bezocht, trof hij gelijkgestemden uit het hele land. ‘Mijn mond viel open toen ik hun verhalen hoorde. En niemand die naar ze luisterde, ze advies gaf.’

Die rol heeft hij op zich genomen, naast zijn baan bij de Kinderbescherming. Vragen van familie kan hij gratis neerleggen bij twee juristen, een arts, een apotheker en een verpleegkundige die zich bij hem hebben gemeld.

Zijn doel is een cultuurverandering. Verpleeghuizen zouden moeten luisteren naar bezorgde familieleden, en ze niet bevechten. ‘Laten we samen de zorg verbeteren.’