‘Gratis opvang kinderen is onhaalbare belofte gebleken’

De PvdA beloofde haar kiezers gratis kinderopvang. Nu blijkt dat onbetaalbaar en wordt het weer duurder. 'Niemand zag de groei van de kinderopvang aankomen', zegt de staatssecretaris.

De kinderopvangvereniging MOgroep berekende dat ouders volgend jaar 1.400 euro meer kwijt zijn. Pertinente onzin, stelt Dijksma. ‘Ik snap dat belanghebbenden niets willen veranderen. Maar ze snijden zichzelf in de vingers door onnodig angst te zaaien. De soep wordt niet zo heet gegeten.’

Andere bronnen houden het op 375 euro per jaar aan extra kosten voor ouders. Waarom schept u geen duidelijkheid?
‘Alles hangt met alles samen. In augustus heeft het Centraal Planbureau de koopkrachtplaatjes paraat. Dan weet ik hoeveel ouders overhouden in de portemonnee. Met die wetenschap maak je andere keuzes.’

U ligt nog in de clinch met minister Bos van Financiën, zeggen ze.
Dijksma lacht. ‘Bos heeft vorig jaar al waanzinnig veel extra geld aan kinderopvang betaald. Maar laten we het erop houden dat het niet het laatste extra geld is.’

De PvdA beloofde haar kiezers eind 2006 dat de kinderopvang gratis zou worden. Nu moet u vechten voor elke euro extra.
‘Gratis kinderopvang is absoluut onbetaalbaar.’

Onrealistische verkiezingsbelofte?
‘Uitgaande van de kennis van nu is de belofte onhaalbaar. Geen enkel mens heeft er rekening mee gehouden dat zoveel meer ouders gebruik zouden gaan maken van kinderopvang. Het CPB voorspelde een groei van 2 procent, het werd 35 procent. Het stelsel implodeert, als we nu niets doen.’

Het werd goedkoper, basisscholen zijn sinds 2007 verplicht leerlingen op te vangen, de economie trekt aan waardoor meer ouders werken. Hoezo heeft niemand het zien aankomen?
‘Er is een cultuuromslag gaande. Nederland is een kinderopvangland aan het worden. Het denken verandert, dat moeten we vooral zo houden. Vroeger brachten ouders hun kinderen alleen naar de opvang als het niet lukte werk en zorg te combineren. Inmiddels is het een positieve keuze: kinderopvang is goed voor een kind. Dit soort cultuurveranderingen sijpelen laat door in economische plaatjes. Dat bedenk je niet van tevoren.’

U bent blij met de groei. Waarom dan toch bezuinigen?
‘De wet wordt uitgewoond. Op deze manier is het niet houdbaar. Er zijn tal van mensen die snel geld verdienen, echt duizenden euro’s.

‘Vooral gastouderbureaus, maar ook sommige gastouders – ook opa en oma – en de ouders zelf. Ze geven veel meer uren op dan ze werken. Alle bonnetjes van pretparken en benzinekosten, alles wordt gedeclareerd. Dat kost honderden miljoenen.

‘Dit is geen discussie voor of tegen informele opvang door oma, maar of het via deze wet moet.’

U legt de rekening exclusief bij ouders. Waarom niet bij werkgevers?
‘Werkgevers betalen dit jaar al meer. Die zijn al aan de beurt geweest. Laten we wel wezen: de overheid betaalt het overgrote deel. We ontkomen er uiteindelijk niet aan ouders meer te laten bijdragen.’

De bezuiniging is niet populair in de PvdA. Denkt u uw congres in juni te overtuigen?
‘Onze uitgangspunten komen overeen, dus dat moet lukken.’