Scholen kunnen verdienen aan subsidies schoolboeken

Door gratis leermethoden te gebruiken, kunnen scholen de 316 euro subsidie per leerling ook anders gaan besteden.

Schoolboeken worden gratis. Niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de scholen. Sterker, de 316 euro per leerling die middelbare scholen komend jaar krijgen om schoolboeken van te kopen, kan een goudmijntje worden. Want voor een groot deel van de vakken komen gratis methoden beschikbaar, denkt Hans Hensen.

Hensen werkt voor het Ruud de Moorcentrum (RdMC), een afdeling van de Open Universiteit. Hij is bezig al het beschikbare ‘vrije’ materiaal te inventariseren. In twee maanden heeft hij al dertien methoden gevonden. Maar hij denkt dat er nog veel meer te vinden is bij scholen die zelf hun methoden hebben ontwikkeld. In januari moet alles op de website van de RdMC staan. Daarna wordt al het materiaal nog eens nagelopen door studenten op lerarenopleidingen, op kwaliteit.

Het gaat niet om methoden die op de computer worden gebruikt, zegt Hensen. ‘Het idee is dat je het materiaal uitprint.’ Dat kan een school duur doen of goedkoop, zelf doen of laten doen, in zwart-wit of kleur.

Komend jaar moeten scholen de boeken voor al hun leerlingen kopen, en krijgen daarvoor per leerling 316 euro van het ministerie van Onderwijs. Een beetje boek bij de uitgever kost al gauw enkele tientallen euro’s. Het ‘vrije’ boek zou volgens Hensen slechts enkele euro’s kosten. Zou houden scholen nog geld over, dat ze aan betere leermiddelen kunnen besteden. Bijvoorbeeld een schoolbord, of een onderwijsassistent.

De lesboeken komen uit zeer diverse bronnen. Sommige zijn al eens op de markt geweest, maar de rechten zijn weer vrij omdat het boek verouderd is. Het bijwerken van een hoofdstuk volstaat veelal om het weer actueel te maken. Zo zal het biologieboek Natuurbericht (uitgever Nijgh Versluys), nu gratis in omloop komen.

Sommige boeken zijn gemaakt door leraren. Zo heeft leraar Jan Leisink het natuurkundeboek ’t Klopt ter beschikking gesteld. Andere zijn gemaakt door scholen. Het St. Vitus-college in Bussum vervaardigt al jaren zelf een natuurkundemethode voor onder- en bovenbouw: Natuurkunde ontdekken. Overigens zegt conrector Gert van Waveren van deze school dat die methode niet zomaar geschikt is voor andere scholen. ‘Hij is helemaal op onze aanpak afgestemd.’

Maar of het ‘vrije’ boek zo goedkoop kan worden gedrukt als Hensen denkt, is de vraag. Van Waveren schat de drukkosten op zo’n 20 euro, en Van Dijk Educatie houdt het op 10 à 15 euro voor een boekje van honderd pagina’s.

Hensen is niet de enige die op jacht is naar vrije teksten. Onlangs brak de Onderwijsraad er al een lans voor. En de Stichting Vrijschrift promoot het enthousiast. Voorzitter Wiebe van der Wulp zegt volgend jaar ook met een vrij boek op de markt te komen, een geschiedenismethode voor havo/vwo die nu wordt herschreven: Levende geschiedenis.

Dat lijkt nummer 14 te worden op Hensens inventarislijst.