Ig-Nobelprijs voor puzzelende amoebe

Japanse onderzoekers hebben de Ig-Nobelprijs voor cognitieve wetenschappen gewonnen voor een studie naar zoekgedrag van eencelligen in een doolhof.

Dat is donderdagavond bekendgemaakt tijdens de jaarlijkse uitreiking op de Harvard Universiteit in Boston van de wetenschapsprijs die bedoeld is om mensen eerst aan het lachen te maken en daarna aan het denken te zetten.

Met hand- en spandiensten van echte Nobelprijswinnaars werden in totaal negen Ig-Nobelprijzen uitgereikt in het Sanders Theatre in Cambridge, Massachussetts. Onder de winnaars waren dit jaar geen Nederlanders.

Kraakgeluiden
De overige prijzen gingen naar een onderzoek naar de rol van kraakgeluiden bij de smaakperceptie van chips (voedingsprijs), de invloed van gordeldieren op archeologische opgravingen (archeologie), en het verschil in spronghoogte van honden- en kattenvlooien (biologie).

De geneeskundeprijs gaat dit jaar naar onderzoekers die aantoonden dat dure nepmedicijnen beter werken dan goedkope. De economieprijs werd uitgereikt voor onderzoek naar het verband tussen de menstruatiecyclus van erotische danseressen en hun fooiengeld. De Ig-Nobelprijs voor natuurkunde viel toe aan een theoretische studie van het in de war raken van draden, zoals het haar in het doucheputje.

De prijs voor chemie ging naar onderzoek van de zaaddodende kwaliteiten van Coca Cola. De frisdrank blijkt een goed voorbehoedsmiddel, maar de suikervrije variant werkt nog beter.

Het onderzoek verscheen in 1985 al in de New Journal of Medicine, een wetenschappelijk tijdschrift. Teamleidster Deborah Anderson was verrukt. ‘We vinden het geweldig dat we een Ig Nobel hebben gewonnen, want het onderzoek was eigenlijk een soort parodie.’

Coca-Cola weigerde bellende journalisten commentaar over de toekenning van de prijs aan zijn zaaddodende frisdrank.

Een Britse studie naar schelden op het werk kreeg de Ig-Nobelprijs voor literatuur.

Opgravingen
Gordeldieren kunnen door hun gegraaf in de grond objecten in archeologische opgravingen over verschillende meters verplaatsen.

Astolfo Gomes de Mello Araujo, de hoogleraar die de ontdekking deed met een collega, reageerde opgetogen. ‘Er bestaat geen Nobelprijs voor archeologie, dus een Ig Nobel is mooi meegenomen.’

Matrassen
In eerdere jaren vielen wel geregeld Nederlanders in de Ig-Nobelprijzen. Vorig jaar kreeg de Eindhovense microbiologe Annelies van Bronswijk de biologieprijs voor onderzoek naar de dieren die in matrassen leven. Eerder won ondermeer de Rotterdamse bioloog Cees Moeliker met een artikel over homoseksuele necrofilie bij eenden.

Moeliker runt tegenwoordig de Europese afdeling van het Journal for Improbable Research, het quasiwetenschappelijke maandblad dat ook de Ig-Nobelprijzen organiseert.