Onverwacht diepe palen stuiten Noord-Zuidlijn

De Noord-Zuidlijn zou geen nieuwe vertraging hebben opgelopen als de Amstel duizenden jaren geleden net wat anders richting het IJ was gestroomd.

Dan had de rivier geen geul achtergelaten in de bodem onder het latere Damrak. Dan had daar gewoon een zandlaag op twaalf meter diepte gezeten, net als onder de rest van het Amsterdamse centrum. Dan hadden de heipalen uit later eeuwen daar gewoon op kunnen steunen. Dan was er geen probleem geweest.

De buizen van de nieuwe metrolijn komen in een tweede zandlaag, tien meter dieper. Het leek daarom ‘uitgesloten’ dat de boor funderingspalen tegenkomt, zoals de gemeente Amsterdam nog steeds belooft op haar website.

Maar helaas. Vanwege de geul moeten de palen onder de oude kademuren van het Damrak niet op de eerste, maar op de tweede laag steunen – precies in het pad van de tunnel. Het probleem werd vorig jaar ontdekt, toen de caissons werden afgezonken waaruit de tunnelboor straks begint.

Waarom toen pas? Domme pech, zegt bouwmanager Johan Bosch. In een eerder stadium is uitgebreid bodemonderzoek gedaan. Die sonderingen hadden een onderlinge afstand van 25 of 50 meter. Daartussen werd de bodem hetzelfde verondersteld als in de meetpunten. De eerste zandlaag leek overal te liggen.

Door die meetmethode werd een lob van de prehistorische Amstelgeul over het hoofd gezien, waar de eerste zandlaag ontbreekt. En waar de fundering dus dieper reikt.

Daardoor moet de tunnelboor straks door een woud van palen. Zonder maatregelen zal de boor die palen door de ondergrond meetrekken, met mogelijk verzakkingen tot gevolg. Daarom wordt de bodem straks met koelleidingen bevroren. De boor zal de uiteinden van de palen dan netjes afbreken en vermalen, zegt tunnelontwerpleider Frank Kaalberg van ingenieursbureau Witteveen en Bos. ‘Als het goed is tenminste.’