'Een totalitaire macht bedreigt ons'

‘Wie satire maakt, moet eerst provoceren. Satire komt niet uit de lucht vallen.’ Kurt Westergaard geeft een – oud - voorbeeld. Nazi-Duitsland, bondgenoot van Franco, bombardeert tijdens de Spaanse burgeroorlog de heilige Baskische stad Guernica. Zegt een officier van de Luftwaffe in 1940 tegen de schilder Pablo Picasso: was jij het, van Guernica? Picasso: Nee, jij was het!’

Kurt Westergaard (72) heeft geen spijt. Hij zou ‘niets’ anders doen nu hij weet dat ruim tweeënhalf jaar nadat de twaalf nu wereldberoemde tekeningen werden afgedrukt in Jyllands-Posten, er dus echt mensen zijn die hem dood willen. Hij tekent nog dagelijks. Hij bladert naar de opiniepagina’s met zijn tekening: KW.

Had u deze ‘tweede’ cartooncrisis verwacht?
Westergaard schamperlacht. ‘Niemand had dit verwacht. Na de rellen van 2006, de doden, de 5000 hate-mails en valse bommeldingen waren de spotprenten geschiedenis. Nu hebben ook kranten die destijds kritiek hadden de cartoons afgedrukt. Dat betekent veel voor mij. Ook voor Jyllands-Posten betekent het veel dat de kranten schouder aan schouder staan. We zijn een liberale krant, wie het niet met ons eens is, noemt ons conservatief, nationalistisch soms. Maar we schuwen het debat niet. We hebben altijd geageerd tegen godsdienstige obscuriteiten. Dat is ook voor onze christelijke lezers niet altijd makkelijk. Ik krijg nu uit de hele wereld steunbetuigingen. Mensen bieden me hun huis aan, in Duitsland, Israël, de Farøer eilanden.’

Maar er zijn negatieve reacties. U moest uit een hotel. Uw vrouw moest weg bij het kinderdagverblijf waar ze inviel.
‘Toen heb ik me wel afgevraagd: zijn we niet welkom meer? Maar de beslissing van het hotel is genomen door iemand in Brussel. In Amman, Jordanië, zijn jaren terug bij een aanslag in een hotel van die keten doden gevallen. En de twee overijverige ambtenaren in Århus hebben hun excuses aangeboden. We hebben hier veel steun, en de kosten van mijn beveiliging staan niet ter discussie. Die is duur, dat weet ik. Voor één lijfwacht zijn er dertien nodig. Hoe is het trouwens met Ayaan Hirsi Ali?’

Guernica of een tulband met bom, moet echt altijd alles gezegd worden?
‘Ja. Zo doen we dat hier.’

Ook als je weet dat je beledigt?
‘Beledigen? Dat moeten ze maar leren. Politici worden elke dag beledigd. We leven in een tolerant land. In Europa hebben we niet toegegeven toen de nazi’s en fascisten ons bedreigden, of toen het communisme voor de deur stond. Nu is er een andere totalitaire macht die ons bedreigt, natuurlijk niet de moslims als groep, maar een aantal radicalen. Daar geef je niet aan toe. Moslims moeten als groep accepteren dat religie een privézaak is.’

U bent niet bang voor polarisering?
‘Waren het niet de cartoons, dan was het iets anders geweest. Dit was onafwendbaar. De cartooncrisis is een katalysator in een adaptatieproces tussen moslims en etnische Denen. We zien frictie tussen twee culturen: de democratische Deense cultuur en de godsdienstige moslimcultuur. De spanningen gaan nog jaren door. Maar de Deense, de West-Europese cultuur, de democratie zal winnen.

‘Je kent de anekdote van de raket waarmee een land in het Midden-Oosten het Westen kon beschieten? Bij de lancering komt ’ie niet los van de grond. Te veel mensen hebben zich eraan vast geklampt. Allemaal willen ze mee. Want zo is het. De moslims willen bij ons wonen, omdat we hier zulke goede voorzieningen hebben. Daarom is deze tweede crisis een terugslag voor het integratieproces. De Denen zullen minder tolerant zijn. De gewone Deen zal zich afvragen waarom ze hier zijn gekomen.

In Nederland bestaat de angst dat de Deense rellen zich herhalen, maar dan tegen Nederland. Wilders’ film is nog niet uitgezonden en in Afghanistan worden al vlaggen verbrand, ook Deense trouwens.
‘Dat er destijds slachtoffers zijn gevallen¿ dat spijt me zeer. Maar daarvoor kunnen wij, kan ík, geen verantwoording nemen. De rellen van 2006 zijn in gang gezet door regimes die niet kunnen voldoen aan de behoeftes van hun eigen bevolking. Daar ligt het probleem.’

‘Moslims moeten ophouden zich als slachtoffer te beschouwen. Daarbij hebben ook wij fouten gemaakt. Politici, ook die van links, hebben het laten afweten. Maar dat is aan het veranderen en de meeste moslims leiden een heel behoorlijk leven hier. Ze zijn geaccepteerd en we hebben ze nodig. Maar ze moeten snappen hoe een democratie werkt en ons systeem accepteren.’

Niet elke Kurt Westergaard is blij.
De tekenaar schiet in de lach. ‘Nee, er blijken er hier in de omgeving een stuk of zestien te wonen.’ Dan ernstig: ‘Het is vreselijk dat ook anderen worden bedreigd. Ik heb op tv gezegd: voor bedreigingen moeten ze bij mij zijn. Ik ben de enige echte.’

En die is echt niet bang?
‘Nee’, klinkt het weer, heel beslist. ‘Nee. Je móet wel dapper zijn en je raakt er ook aangewend. Het doet me goed dat mijn vrouw zo solidair is. Nooit heeft ze gezegd: had je die verdomde cartoon maar niet gemaakt.

‘Maar wat me wel bang maakt, echt bang maakt, is de rol van de moslim-elite. De woordvoerder van de grootste moslimorganisatie zegt dat Jyllands-Posten in handen is van donkere joodse krachten die de krant sluiten als we geen kritiek leveren op moslims. De Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken kwam bedanken voor onze steun en soldaten. Hij begint dan over extremisten in Denemarken, van het kaliber Osama bin Laden. En dan bedoelt hij ons. Als de elite zo denkt, hoe zit het dan met de gewone moslim?

En die ‘verdomde cartoon’?
‘Nee, nee, nee, ik heb geen spijt. Ik teken nog steeds wat en hoe ik wil. Maar dit gaat nooit meer voorbij. Ik heb aanvaard dat ik de rest van mijn leven onder bescherming van de inlichtingendienst moet leven.’