Groot tekort aan hangplekken voor hangouderen

Het aantal hangouderen groeit, maar zij hebben steeds meer moeite met het vinden van geschikte hangplekken. De publieke ruimte is niet ingericht op hun behoeften.

Nederland kent tussen de 70- en 90-duizend hangouderen, voornamelijk autochtone mannen vanaf 60 jaar die samenkomen op pleinen of in winkelcentra. Een groep van zo’n 18-duizend ouderen hangt dagelijks rond in de publieke ruimte. De onderzoekers verwachten dat door omstandigheden als de vergrijzing en de stijgende temperaturen het aantal hangouderen de komende jaren snel in aantal toeneemt.

Het vinden van een hangplek is voor ouderen echter niet zo eenvoudig. Muurtjes krijgen schuine randen zodat er niet op gezeten kan worden, bankjes op drukke plaatsen worden verwijderd om samenscholing van jongeren te voorkomen. De hangouderen, die ongeveer dezelfde wensen hebben als deze groepen, kunnen daardoor niet goed in de buitenlucht terecht.

Eisen
De locaties die er wel zijn, voldoen in veel gevallen niet aan de eisen die de verslechterde gezondheid van veel hangouderen met zich meebrengt. Bankjes zijn van harde en ongemakkelijke materialen gemaakt, zoals beton en staal. Vaak hebben ze geen rugleuning en staan ze ver uit elkaar, waardoor er te weinig zitplek is en een deel van de groep moet blijven staan of in de scootmobiel moet blijven zitten.

Uit het rapport komt naar voren dat hangouderen het liefst samenkomen op plekken waar veel activiteit is, zoals een plein of een winkelcentrum. Een gemiddelde hangplek wordt bezocht door ongeveer 25 ouderen, met een harde kern van drie tot acht die elkaar dagelijks ontmoeten. Volgens de onderzoekers gaat het vooral om mannen uit de lagere en middenklasse, die door gezondheidsproblemen minder bewegingsvrijheid hebben gekregen. Ze zien de hangplek als een middel om 'er even uit te zijn'.

Obstakels
Kernkwaliteiten voor een goede hangplek zijn volgens het rapport toegankelijkheid, veiligheid en gezelligheid. Locaties moeten in de buurt liggen en er mogen niet teveel obstakels als smalle stoepen en ongelijke trottoirs zijn. Vanwege de veiligheid worden afgelegen bankjes in parken en plantsoenen door veel hangouderen gemeden. Winkelcentra en andere publieke ruimtes waar de sociale controle groot is, hebben de voorkeur, temeer omdat drukbezochte plaatsen door de ouderen als gezellig worden ervaren.

In 2005 kwamen hangouderen in opspraak omdat zij zich zouden misdragen in het winkelcentrum van Oude Pekela, en later in een McDonald's in Almere. Volgens MOVISIE gaat het hier om opgeblazen incidenten. Uit nader onderzoek kwam naar voren dat hangouderen niet of nauwelijks overlast bezorgen. De meeste groepen worden geaccepteerd of juist gewaardeerd, omdat zij voor meer sociale interactie in de buurt zorgen. Van hangouderen als maatschappelijk probleem is volgens het rapport geen sprake.