Ministers pleiten Herfkens vrij

Oud-minister Herfkens hoeft de ‘huursubsidie’ die zij van het Rijk ontving niet terug te storten. Kwestie van vertrouwen...

Eveline Herfkens hoeft de huurvergoeding die zij als medewerker van de Verenigde Naties van het ministerie van Buitenlandse Zaken ontving niet terug te betalen.

De ministers Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) en Verhagen (Buitenlandse Zaken) schrijven dat terugvordering van het geld in strijd is met het vertrouwensbeginsel, omdat ‘bij mevrouw Herfkens het vertrouwen is dat het ministerie onverkort betalingen ten gunste van haar zou doen.’

Oud-minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) kwam vorige maand in opspraak, toen bleek dat zij in drie jaar tijd bijna 300 duizend dollar aan huursubsidie van Buitenlandse Zaken had ontvangen. Dat is tegen de regels van de Verenigde Naties, waar Herfkens werkte voor de ontwikkelingsorganisatie UNDP.

Herfkens (PvdA) zette vervolgens kwaad bloed door zich laatdunkend uit te laten over de ophef. Zij noemde Nederland in een interview met NRC Handelsblad ‘zo’n ongelooflijk braaf land’. Enkele partijgenoten in de Tweede Kamer vielen haar daar publiekelijk op aan, en PvdA-leider Wouter Bos noemde de affaire ‘schadelijk voor de VN, het ministerie van Buitenlandse Zaken, en de PvdA’.

Later zei Herfkens te betreuren dat ze de huurbijlage had geaccepteerd. Zij verzekerde dat ze niet wist dat de toelage in strijd was met de interne regels van de VN. Koenders en Verhagen schrijven dat niet meer is na te gaan wie als eerste over de vergoeding is begonnen toen Herfkens in 2002 bij de VN aan de slag ging: zij of ambtenaren van het ministerie.

Uit een onderzoek van het departement blijkt dat meer ambtenaren die bij internationale organisaties zijn gedetacheerd, geld ontvangen. Van de 18 medewerkers die actief zijn bij onder meer de NAVO en de Wereldbank, ontvangen er 10 aanvullende vergoedingen.

De overheid draagt bij omdat het ‘in het Nederlandse belang is dat landgenoten werkzaam zijn op strategisch belangrijke posities bij internationale organisaties’, aldus de bewindslieden. Bij 7 ambtenaren is de vergoeding in overeenstemming met de interne regels van de betreffende organisatie.

Behalve het voorbeeld Herfkens, zijn ook de huurvergoeding en de bijdrage voor de onderwijskosten bij een andere ambtenaar in strijd met de regels. Die subsidies zijn inmiddels gestopt. In een derde geval is het nog niet duidelijk of met de tegemoetkomingen de regels worden overtreden.

Oppositiepartij SP wil dat Herfkens het geld zo snel mogelijk teruggeeft. ‘Zij had er duidelijk geen recht op’, zegt het Kamerlid Irrgang. ‘Waarom heeft zij dan niet het fatsoen om het gewoon onmiddellijk terug te storten?’