Universitair docent mag pas lesgeven met ‘aantekening’

Een kleuterjuf moet beschikken over de juiste papieren, een onderwijzer komt de basisschool niet in zonder een pabo-diploma, en in het voortgezet onderwijs is een of andere vorm van lerarenopleiding officieel een voorwaarde voor een aanstelling....

Maar aan de universiteit hoeft een docent over geen enkele vaardigheid in lesgeven te beschikken. Een hoogleraar moet vooral onderzoek kunnen doen; of hij les kan geven, lijkt de universiteit worst te zijn.

Tot vandaag. Alle universiteiten eisen vanaf vandaag van hun docenten een didactische aantekening, het zogenaamde certificaat Basiskwaliteit Onderwijs (BKO). Weliswaar is het geen diploma, maar het is wel degelijk een lesvaardigheidsbewijs. Het gaat om een initiatief van de universiteiten zelf. Vandaag komen alle veertien rectores magnifici in Amsterdam het akkoord ondertekenen.

Alle universiteiten, die elk afzonderlijk de kwalificatieprogramma’s zullen organiseren, zullen van hun nieuwe docenten eisen dat die binnen enkele jaren een BKO-certificaat halen. Alleen de Universiteit Twente zou voor enkele vakken een uitzondering maken. Aan de Radboud Universiteit Nijmegen is een docent rond 260 uur kwijt aan zo’n certificaat.

De zittende docenten worden vooralsnog bijna overal met rust gelaten. Maar de Universiteit Utrecht heeft ook hen ‘door de hoepel gehaald’, zegt Age Halma dat, aan de Utrechtse universiteit verantwoordelijk voor de kwalificatieprogramma’s. In Utrecht moeten docenten die hoofddocent willen worden, ook een hogere onderwijskwalificatie halen.

Halma noemt de certificaten ‘waanzinnig belangrijk’. ‘Op de universiteit is vakinhoud zo dominant, dat we vergeten wat eigenlijk de bedoeling is: dat de student iets leert.’ Hij geeft een voorbeeld. ‘Als een docent met een verhaal bezig is en een student stelt een vraag, dan zegt die docent vaak: ik wil even mijn verhaal afmaken. Helemaal fout. Zo’n man is het spoor bijster, onderwijstechnisch gezien. Juist als een student iets gaat vragen, zit hij te leren.’