Amper extra geld voor prachtwijken

Het kabinet houdt zich niet aan de belofte om 250 miljoen per jaar extra te investeren in de veertig Vogelaarwijken. Betrokkenen schatten de werkelijk nieuwe jaarlijkse investeringen tussen de 0 en 50 miljoen euro...

Minister Vogelaar voor Wonen, Wijken en Integratie sloot in september een akkoord met corporatiekoepel Aedes over investeringen in veertig probleemwijken van 2,5 miljard euro over tien jaar. Ze verspreidde een lijstje met bedragen die de corporaties per gemeente moeten investeren. Maar de wethouders moesten die bedragen zelf bij elkaar onderhandelen met hun plaatselijke corporaties.

Oude projecten
Dat is aan het uitlopen op een fiasco. In veel gemeenten kiezen wethouders eieren voor hun geld en nemen er genoegen mee dat corporaties oude projecten, waarover al lang afspraken waren gemaakt, nu onder de banier van de ‘Vogelaargelden’ scharen. Er komt daar niet of nauwelijks geld bij.

Een wethouder in een grote stad die voor tientallen miljoenen euro’s jaarlijks op de lijst van Vogelaar staat, zegt dat hij al moeite heeft om op het niveau te komen van de afspraken van vóór het aantreden van dit kabinet.

Rotterdam meldt dat de corporaties daar jaarlijks nog méér gaan investeren dan de 72,1 miljoen die Vogelaar wilde, namelijk 88 miljoen. Maar in dat ‘extra bedrag’ blijkt ook geld te zitten van het Pact op Zuid, een investeringsprogramma van 1 miljard euro voor Rotterdam-Zuid uit 2006.

Pepernotengeld
In dit verband duikt inmiddels weer het begrip ‘pepernotengeld’ op; een term die stamt uit de bouwfraude-affaire en die nu verwijst naar een soort virtueel geld dat meermalen kan worden uitgegeven om bijvoorbeeld politiek goede sier mee te maken.

‘Minister Vogelaar heeft te hoog van de toren geblazen en veel te hoge verwachtingen gewekt’, zegt directeur Breeman van corporatie Volkshuisvesting Arnhem. ‘Maar iedereen heeft boter op zijn hoofd. Ook de gemeenten, die stonden te knikken omdat ze hoopten veel geld te krijgen. Ik zeg het al maanden: wij gaan gewoon door met wat we al van plan waren en alleen aan de sociale kant iets meer. De gemeente weet dat ook.’ René van Genugten van de Woonbond: ‘Wat nu aan plannen en afspraken verschijnt, is opgewarmde prak. Wij roepen niet al te hard, want wij hebben er geen belang bij om nu te gaan zeggen dat de operatie mislukt. Maar we maken ons grote zorgen.’

Vastgoedspecialist Piet Klop van accountantskantoor Deloitte: ‘Pepernotengeld is het niet. Maar in de praktijk is die 2,5 miljard van Vogelaar inderdaad goeddeels een legitimering en explicitering van bestaande afspraken.’

Directeur Hafkamp van onderzoeksinstituut Nicis: ‘Of in Rotterdam inmiddels voor de derde keer wordt geklapt voor dezelfde miljoenen? Het zou goed kunnen.’

Parallelle werkelijkheden
Een kenner van de sector spreekt van parallelle werkelijkheden: ‘In de politieke werkelijkheid worden die rijke corporaties voor 2,5 miljard extra afgeroomd. Daarmee krijgen de politieke partijen en hun kiezers wat ze willen. In de echte werkelijkheid levert de Vogelaaroperatie nauwelijks extra geld op. De keizer heeft geen kleren aan, maar het komt even niemand goed uit om dat ook hardop te zeggen.’

Minister Vogelaar laat weten dat ze pas na 1 februari kan beoordelen hoe alle plannen gefinancierd worden, omdat dan pas alle informatie binnen is. ‘De afspraak die ik met Aedes heb gemaakt, is dat het om extra geld moet gaan.’