Proces tegen Holleeder alsnog begonnen

Met een vertraging van viereneenhalf uur is maandagmiddag in Amsterdam de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen Willem Holleeder en een aantal medeverdachten begonnen...

Bij de bunker in Osdorp heeft de politie een projectiel gevonden waarvan een deel nog niet is ontploft. Het projectiel is waarschijnlijk afgevuurd bij een aanslag op het gebouw in de nacht van zondag op maandag.

Twee projectielen
Volgens Olivier Dutilh, chef bureau zware criminaliteit van de politie Amsterdam-Amstelland, zijn er twee projectielen het gebouw ingeschoten. Een technische ruimte in de rechtbank raakte beschadigd.

Beide projectielen zijn geëxplodeerd, maar bij een van de twee projectielen was twijfel of het volledig was ontploft. Het zou volgens Dutilh gaan om een ‘granaatwerper of iets van die strekking’.

Volgens Hanneke Festen van het OM was het risico maandagochtend beperkt. Er was geen gevaar voor de personen in het pand, onder wie de massaal toegestroomde pers die het proces tegen Holleeder volgt. Om het proces niet verder te verstoren is besloten de zitting naar de ‘gewone’ rechtbank aan de Parnassusweg te verplaatsen, aldus Festen.

Ruiten gesprongen
Bij de explosie op de eerste verdieping van het gebouw zijn geen gewonden gevallen. Aan de achterzijde van het gebouw aan de Zuidermolenweg sprongen verschillende ruiten en werden de rolluiken opgeblazen. De zittingszaal op de begane grond is ongeschonden.

Een woordvoerster van de rechtbank van Amsterdam zei dat het gebouw wordt beveiligd met een soort alarmsysteem. Er worden geen personen ingezet om het gebouw te bewaken. Er was geen aanleiding om de veiligheidsmaatregelen aan te passen.

Auto met kapotte achterruit
De politie is op zoek naar een auto met een kapotte achterruit. Het is onduidelijk of er vanuit de auto is geschoten. Er is nog niets bekend over de mogelijke daders of uit welke kringen de aanslag op het gebouw komt. ‘Daarvoor is het te vroeg’, aldus Dutilh, ‘maar we onderzoeken alle denkbare scenario's’.

De politie had geen enkele aanwijzing dat een dergelijke aanslag er aan zat te komen. Welke verdere maatregelen er zijn getroffen, maakte de politie niet bekend. De komende dagen zal extra politie de omgeving van de Bunker in de gaten houden.

Rechtbank gaat dinsdagmiddag verder in bunker
De rechtbank in Haarlem begint dinsdagmiddag om 14.00 uur weer met het proces tegen Willem Holleeder in de extra beveiligde rechtszaal in Amsterdam-Osdorp. Als het goed is, is deze zogenoemde ‘bunker’ dan weer klaar voor gebruik, zo liet de rechtbank maandag weten. De behandeling van de zaak-Holleeder in de rechtbank in Amsterdam is nog steeds bezig.

'Holleeder niet blij'
Willem Holleeder is er ‘dood- en doodziek van, van wat er nu is gebeurd’. Dat zei zijn advocaat, Jan-Hein Kuijpers, maandagochtend bij de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp. De raadsman heeft zijn cliënt eerder op de ochtend gesproken over de explosies die zich bij de rechtbank hebben voorgedaan.

‘Het komt niet uit de hoek van mijn cliënt, daar ben ik van overtuigd’, zei Kuijpers. Hij benadrukte dat het proces tegen Holleeder zeker moet doorgaan. ‘Er is al genoeg heisa van gevaar en geweld rond deze zaak. Dat is nu alleen nog maar versterkt. Daar is hij niet blij mee’, zei de advocaat.

Ook advocaat Ronald van der Horst, die twee medeverdachten bijstaat, vindt het van groot belang dat de behandeling van de zaak doorgaat. Hij wil van de rechtbank Haarlem, die belast is met het proces, wel precies weten wat er is gebeurd. ‘Ik laat me niet door één knal wegjagen’, voegde Van der Horst eraan toe.

Helikopter
Willem Holleeder stond in de nacht van zondag op maandag op het punt te vertrekken toen de explosies zich voordeden bij de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp. Het transport per auto werd daarop geschrapt. Holleeder is per helikopter naar Amsterdam gebracht.

'Handig voor de overheid'
De aanslag op de rechtbank is in zekere zin ‘handig’ voor de overheid, aldus strafrechtgeleerde Ybo Buruma van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Politie en justitie kunnen nu namelijk alle bevoegdheden die zij hebben in het kader van terrorismebestrijding uit de kast halen. Bovendien hoeft de verdediging van Holleeder niet meer aan te komen met klachten over de tijdsduur van het proces, want dan zal het Openbaar Ministerie onmiddellijk wijzen op de vertraging die de explosie heeft veroorzaakt.

Proces begonnen
Het megaproces begon maandag met de behandeling van bezwaren tegen de dagvaarding van twee vrouwelijke verdachten, Orminda S. en Maike D. Deze procedure vond achter gesloten deuren plaats.

Maike D. is de vriendin van Holleeder. Orminda S. is de zus van Dino S. De in 2004 doodgeschoten vastgoedhandelaar Willem Endstra zei over Dino S. dat hij een van de belangrijkste misdaadpartners van Holleeder was. Hij geldt vooralsnog niet als verdachte in de zaak tegen Holleeder en zijn vermeende handlangers.

De twee vrouwen worden verdacht van witwassen en deelname aan een criminele organisatie. De rechtbank heeft de bezwaren van Maike D. tegen de dagvaarding maandag afgewezen.

Hirsch Ballin neemt explosies hoog op
Minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie) neemt de explosies voorafgaande aan het begin van de rechtszaak tegen Willem Holleeder hoog op. Voor de camera's van NOS en RTL4 sprak hij van een ‘aanslag op het functioneren van de rechtsstaat’.

De minister stelde dat ‘met grof geweld’ is geprobeerd de rechtsstaat ‘in het ongerede te brengen’. Hirsch Ballin sprak verder van een buitengewoon ernstige zaak, die moet worden uitgezocht. ‘We moeten ervoor zorgen dat de rechtsstaat kan blijven functioneren’, zei de minister. Volgens hem is dat in dit geval, weliswaar met vertraging, gebeurd.

VVD-Tweede Kamerlid Fred Teeven vindt dat de rechtsstaat niet in gevaar is door de aanslag op de rechtbank. Hij zal Hirsch Ballin dinsdag vragen of hij dat standpunt deelt.

De daders hebben volgens Teeven wel geprobeerd de rechtsstaat te ondermijnen. Maar Nederland heeft een onafhankelijke en stabiele rechtsstaat die dit soort aanslagen kan hebben, zei het Kamerlid maandagavond in Den Haag. Teeven was destijds als officier van justitie betrokken bij de vervolging van Holleeder.