Rechtbank wijst anonieme getuigen kamp Holleeder af

De rechtbank heeft donderdag het verzoek van de advocaat van Willem Holleeder om twee anonieme getuigen in het proces van zijn cliënt toe te staan, afgewezen. Volgens rechtbankvoorzitter Rino Verpalen kunnen deze twee mensen niets verklaren over wat tegen Holleeder ten laste is gelegd...

De twee vertellen volgens de raadsman dat de geliquideerde vastgoedhandelaar Willem Endstra zelf achter een mislukte moordaanslag zat en zelf ook een zakenpartner heeft afgeperst. De getuigen wilden onbekend blijven uit angst voor ‘ernstige reputatieschade’ en ‘gezondheidsproblemen’. Ze zouden die problemen te duchten hebben uit kringen rond de vermoorde vastgoedmagnaat Willem Endstra.

'Bankier van de onderwereld'
De rechtbank lijkt met de afwijzing mee te gaan in een deel van de reactie die aanklager Plooy eerder had gegeven op het verzoek van Kuijpers. De officier van justitie zei dinsdag dat Endstra zich in zijn geheime gesprekken met de politie in 2003, maanden voor zijn dood, niet geheel onschuldig heeft voorgedaan. Hij had zichzelf in een chantabele positie gebracht en zich met foute lieden ingelaten. ‘Ook een ‘bankier van de onderwereld’ kan slachtoffer zijn of zijn geworden van afpersing’, benadrukte de officier.

Daarmee verwees Plooy naar een typering van Endstra door de in 2005 vermoorde crimineel John Mieremet. Hij noemde Endstra in een interview met De Telegraaf de bankier van de onderwereld en Holleeder zijn bewaker.

De rechtbank wees ook het verzoek van Kuijpers af om het Openbaar Ministerie (OM) gedeeltelijk niet-ontvankelijk te verklaren. De advocaat meende dat het OM een ‘heel lelijke tactiek’ had gevolgd bij het inzetten van een getuige. Daarbij gaat het om de weduwe van Kees Houtman, die in november 2005 werd doodgeschoten. Houtman geldt als een van de afpersingsslachtoffers van Holleeder en enkele medeverdachten.

Volgens Kuijpers heeft justitie haar ‘binnengehaald’ als anonieme getuige, in de wetenschap dat deze anonimiteit onmogelijk gehandhaafd kon blijven. De advocaten van de verdachten die bij de zaak-Houtman betrokken zijn, zouden de vrouw zeker als getuige oproepen, omdat zij directe wetenschap van de zaak zou hebben. Een getuige kan onmogelijk én anoniem én onder naam in één zaak verklaringen afleggen.

De advocaat vindt dat het OM de weduwe van Houtman ‘een hak heeft gezet’. Daarom moesten de officieren van justitie Koos Plooij en Saskia de Vries hiervoor worden afgestraft.

De rechtbank is het daar niet mee eens. De rechters menen dat de advocaat van Holleeder niet aannemelijk heeft kunnen maken dat het OM bewust misbruik heeft gemaakt van mevrouw Houtman.

'Holleeder onwel geworden'
Willem Holleeder werd donderdagmiddag onwel tijdens de behandeling van zijn proces. Zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers vroeg daarom om een arts naar zijn cliënt te laten kijken. ‘Mijn cliënt zit te tollen op zijn stoel’, aldus Kuijpers.

Rechtbankpresident Rino Verpalen vroeg aan Holleeder hoe het ging. De verdachte gaf vervolgens aan nog door te kunnen. Volgens de rechtbank is er iemand in de extra-beveiligde rechtszaal in Amsterdam-Osdorp aanwezig die Holleeder kan behandelen zodra dat nodig is. De zaak gaat dus voorlopig verder.

'Op rand van uitputting'
Volgens Holleeders advocaat Jan-Hein Kuijpers vertoonde Holleeder eerder op de dag al tekenen van uitputting. Slaapgebrek en vervoer naar de rechtbank in het holst van de nacht zouden hun sporen hebben nagelaten op het gestel van de vermeende topcrimineel. Hierdoor krijgt hij mogelijk geen eerlijk proces. ‘Dit grenst aan marteling’, zei Kuijpers donderdagochtend. Hij eistte dat er ogenblikkelijk iets aan de situatie werd gedaan. ‘Ik vraag me af waar we in hemelsnaam mee bezig zijn. Kunnen we iemand dit aandoen?’

Holleeder zit gedetineerd in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, dat het allerstrengste regime voor gevangenen hanteert. Kuijpers zocht Holleeder donderdagmorgen in het cellenblok van de rechtbank op en constateerde dat zijn cliënt stond ‘te tollen op zijn benen’.

Volgens officier van justitie Koos Plooij wordt er aan verandering van de situatie gewerkt. Hij hekelde het feit dat Kuijpers details over het vervoer van Holleeder van de gevangenis naar de rechtbank in de rechtszaal publiek maakte.

Het proces tegen Holleeder en medeverdachten vindt iedere maandag, dinsdag en donderdag plaats. Plooij zegt dat er alleen iets kan worden gedaan aan de nachten van maandag op dinsdag - mogelijk dat Holleeder dan elders in de EBI wordt ondergebracht, dichter bij de rechtbank. Voor de overige nachten raadde Plooij Holleeder aan vroeger naar bed te gaan.