Orgaandonatie: na tien jaar even ver

De Tweede Kamer reageert ontstemd op de nieuwe cijfers omtrent orgaandonatie. Uit die cijfers blijkt dat steeds minder mensen bereid zijn om organen af te staan....

De PvdA wil mensen die laten registreren of ze wel of geen donor willen zijn een financiële beloning geven. Een van de mogelijkheden daartoe is een gratis of goedkoper paspoort. Iedereen kan dan bij het ophalen ervan aangeven of hij donor wil worden. Zowel bij ja als bij nee krijgt de betrokkene een beloning.

SP, GroenLinks en D66 willen dat iedereen verplicht wordt om aan te geven of hij wel of geen donor wil zijn. Blijft een reactie herhaaldelijk uit, dan wordt de persoon in kwestie automatisch als donor geregistreerd.

In 2005 verwierp de Kamer de verplichte donorregistratie. Toen steunde de PvdA nog het voorstel, maar de partij geeft nu de voorkeur aan een financiële prikkel. Daardoor lijkt er opnieuw geen meerderheid.

Ook CDA, VVD en PVV zijn tegen verplichte registratie. Van Miltenburg (VVD): ‘Na tien jaar voorlichting zijn we niets opgeschoten, dus ook ik ben gefrustreerd. Maar deze maatregel gaat te ver. Het lichaam is niet van de overheid. Het afstaan van organen is zó belangrijk, daar moeten mensen echt zelf een beslissing over nemen.’

Agema (PVV): ‘Verplichte registratie is een doodeng idee. De animo neemt af. Als je in reactie daarop registratie verplicht stelt, luister je echt niet naar het volk.’

De Nierstichting suggereerde gisteren een aantal maatregelen om het aantal donoren te doen stijgen. Zo vindt de stichting het bespreekbaar dat iedereen die geen donor wil zijn, onderaan de wachtlijst belandt als ze zelf een orgaan nodig hebben.

Geen van de partijen ziet dat echter zitten. Kamerlid Vendrik (GroenLinks): ‘Er zit een zekere logica in, maar het kan tot gruwelijke situaties leiden. Als je beslist dat je geen donor wilt worden, hoe lang zit je daar dan aan vast? En als je diabetes krijgt, mag je dan nog snel jezelf inschrijven?’

Ook een ander voorstel van de stichting, een beloning voor diegene die zich als donor meldt, gaat de meeste partijen te ver. ‘Dat komt in de buurt van orgaanhandel’, aldus VVD’er Van Miltenburg. ‘Ik vind het een beetje armoedig.’

‘Orgaandonatie is een kwestie van solidariteit,’ zegt Vendrik.

De afgelopen drie jaar daalde het aantal donoren van 228 naar 200. Er wachten 1400 mensen op een donororgaan.

Vendrik denkt dat verplichte registratie een oplossing biedt: ‘Het is dan helder wat de betrokkene wil. Nu is de meerderheid van de Nederlanders niet geregistreerd, en worden hun nabestaanden met een klotegesprek geconfronteerd.’

Koser Kaya (D66): ‘Het is schandalig dat er mensen doodgaan, terwijl we dit makkelijk kunnen regelen. Veel mensen nemen de moeite niet om zich te laten registreren, maar staan er wel positief tegenover.’

Minister Klink wil op de voorstellen nog niet reageren. Hij komt volgens zijn woordvoerder nog voor de zomer met een plan van aanpak.