Hausse aan plannen voor varkensflats

In een week tijd zijn al 52 plannen voor megavarkensstallen in Nederland gemeld bij Milieudefensie. Het gaat om nieuwbouw voor 6.000 tot 25.0000 varkens verspreid over het hele land, vaak in meerdere lagen....

Een week geleden waren er nog maar dertien nieuwe plannen voor ‘varkensflats’ bekend. Sinds Milieudefensie vorige week een meldpunt opende, stromen de mails binnen, aldus woordvoerder Wouter van Eck. Daaruit destilleerde Milieudefensie 52 plannen. Van deze plannen zijn de locaties en de aantallen varkens bij de desbetreffende gemeenten bekend.

De meeste nieuwe vestigingen komen – als de plannen worden goedgekeurd – in Overijssel, maar ook in Brabant willen boeren fors uitbreiden, zelfs in de gebieden die daarvoor oorspronkelijk niet waren bedoeld. Voor intensieve veehouderij is plaats in de landelijke ontwikkelingsgebieden (logs). In de zogenoemde verwevingsgebieden zouden boeren hun bestaande bedrijven alleen mogen uitbreiden op voorwaarde dat dit duurzaam gebeurt.

Het begrip duurzaam wordt volgens Milieudefensie door de politiek te eng uitgelegd. ‘Er wordt alleen naar ammoniakfilters gekeken’, zegt Van Eck, ‘niet naar waar het veevoer vandaan moet komen en waar de mest moet blijven.’ Dat betekent dat zelfs in het traditionele varkensgebied de Peel grotere bedrijven op stapel staan, signaleert ook Milieufederatie Brabant.

De schaalvergroting is een onbedoeld effect van de reconstructiewet. Die moest mogelijkheden bieden aan de intensieve veehouderij op kwetsbare zandgronden om te verhuizen. Maar het pakte anders uit: varkenshouders stopten ermee of gooiden het roer om. Zeven zijn verplaatst, constateerde bureau Alterra in opdracht van het ministerie van Landbouw.

Nu de varkensrechten vanaf volgend jaar niet meer bedrijfs- en plaatsgebonden zijn, kopen samenwerkingsverbanden van boeren deze op en maken ze gebruik van de gunstige voorwaarden die gelden in de logs. Vlak voor de zomer tekende zich in de Tweede Kamer, die in september de reconstructiewet evalueert, een meerderheid af tegen de verhuizing van ‘varkensrechten’ naar andere gebieden.

Milieudefensie opende vorige week het meldpunt, nadat het veel telefoontjes van omwonenden kreeg. Van Eck: ‘Het is bizar dat het ministerie geen overzicht heeft. Bedrijven van deze grootte tasten het landschap wezenlijk aan. Omwonenden zijn in grote paniek.’