Veel mis in verpleeghuis, toch hulde

‘Werkezels’ zijn het, de verzorgenden die de ruim zestigduizend hulpbehoevende ouderen in de verpleeghuizen door de dag heen helpen.

Waardering voor de medewerkers maar forse kritiek op de misstanden: zo laat zich de stroom reacties samenvatten op het onderzoek van de Volkskrant naar de kwaliteit van verpleeghuizen. Op de website kwamen de afgelopen week 2.300 reacties binnen; de redactie ontving tientallen mails en brieven.

Er is hulde voor het personeel. ‘Loodzwaar en vaak ondankbaar werk’ en ‘keihard werken voor weinig geld’. Op de site: ‘Jullie moeten niet zeiken op die hard werkende mensen in de zorg, neem je moeder dan zelf in huis!’

Maar er gaat veel mis. Van de lezers die reageerden op de site heeft bijna 60 procent een misstand in een verpleeghuis meegemaakt. De klachten zijn legio: kwalitatief ondermaats personeel, verplichte beddagen, slechte hygiëne, eten dat onaangeroerd wordt weggehaald, de bel die ’s nachts wordt weg gehangen, ongelukken met de tillift. Bewoners worden veel te laat naar de wc geholpen (‘Doe het maar in de broek want we hebben geen tijd’) of worden vastgebonden (‘Mijn oma zat aan de stoel vast en ze was niet eens dement, we hebben haar daar weggehaald.’).

Nachtmerries
Een familielid: ‘Mijn vader wordt verpleegd in een verpleeghuis in de Randstad. Ik had de lage ranking op de Volkskrantlijst niet nodig om te weten wat ik al wist.’ Een ander: ‘Ik heb nachtmerries van wat ik heb gezien in de twee jaar dat ik er dagelijks was.’

Opmerkelijk zijn de openhartige reacties van personeelsleden. Zij vertellen dat er ‘fouten genoeg’ worden gemaakt, die vaak niet worden gemeld uit tijdgebrek. Een manager in een verpleeghuis constateert ‘zeer veel tekortkomingen, zoals vastbinden, geen toezicht, onheuse bejegening’.

Een invalkracht schrijft: ‘Ik moest medicijnen uitdelen aan voor mij onbekende patiënten met dementie, omdat er geen gekwalificeerde kracht was. Een mij onbekende leerling wees aan wie wie was.’

Een personeelslid vertelt dat ‘dagelijks’ fouten worden gemaakt: ‘Meestal met weinig gevolgen, maar het heeft wel eens geresulteerd in een dodelijk ongeval.’

Medicijnen
Opvallend veel klachten gaan over fouten met medicijnen. De Volkskrant schreef dat verpleeghuizen melding maakten van 20 duizend fouten. Familie schrijft dat medicijnen worden vergeten of verwisseld, dat de verkeerde medicijnen worden gegeven of in een onjuiste dosering. En dat soms erg snel rustgevende medicatie wordt voorgeschreven. ‘Zo van: die is 92 dus daar doen we wat Haldol in, het aspirientje van de verpleeghuizen.’

Bewoners die vanwege een lichamelijke aandoening in een verpleeghuis zitten, waarschuwen soms zelf: ‘Gelukkig kan mijn moeder haar medicijnen nog zelf controleren en de fout ontdekken. Afgelopen week zelfs drie keer. Maar wat gebeurt er op een afdeling met demente bewoners?’

Bezuinigingen
De tekortkomingen worden beschouwd als een gevolg van bezuinigingen. ‘Zolang men blijft beknibbelen op de personele kosten zal er niets veranderen, alle kwaliteitssystemen ten spijt.’ En: ‘Veel uitzendkrachten, die weinig weten. Vaste krachten werken te hard, dus ziekteverzuim. Politici moeten eens een dag meelopen.’

Vakbond AbvaKabo liet naar aanleiding van de publicaties weten dat in verpleeghuizen, met de huidige werkdruk, het risico op fouten ‘heel hoog’ is.

Maar de sector is hardleers, aldus de bond: ‘In onderzoeken geven de medewerkers steeds aan dat zij de werkdruk en inroostering onverantwoord vinden. En daar werd door de sector nauwelijks iets mee gedaan.’