‘Geloofsafval kan ook zonder te kwetsen’

PvdA-leider Wouter Bos reageert op de kritiek die ex-moslim Jami op de partij leverde...

PvdA-leider Wouter Bos heeft tot nu toe gezwegen nadat partijgenoot en gemeenteraadslid in Leidschendam-Voorburg Ehsan Jami afgelopen weekeinde in elkaar werd geslagen. Jami, leider van het comité van ex-moslims in oprichting, toonde zich ontevreden over het gebrek aan medeleven van de partijtop. Bos, officieel nog met vakantie, reageert.

Hebt u Jami intussen gesproken?

‘Nee, ikzelf niet, omdat er afspraken zijn dat twee mensen het contact met hem onderhouden. Dat zijn partijvoorzitter Ruud Koole en Aleid Wolfsen.’

Ook niet gedacht, kom ik moet die jongen toch eens bellen.

‘Nee, daar zijn duidelijke afspraken over.’

En u hebt nu niet de behoefte om te zeggen, ik ga eens langs.

‘Dat zal zeker gebeuren, al helemaal nu er sprake is van doodsbedreigingen. Maar de gesprekken met Ehsan Jami zijn de afgelopen maanden niet allemaal zonder rimpelingen verlopen. Een aantal partijgenoten heeft geprobeerd contact met hem te leggen, dat is niet altijd goed bevallen.’

Waarom is dat niet altijd goed bevallen?

‘Er zijn vertrouwelijke gesprekken geweest die daarna in de openbaarheid kwamen. Dat is heel vervelend. Ik las gisteren in de NRC dat Jami zegt dat Afshin Ellian de beveiliging in één dag heeft geregeld, terwijl de partij dat in vier maanden niet voor elkaar kreeg. Ellian zelf heeft dat gecorrigeerd. We hebben ook meegemaakt dat Jeroen Dijsselbloem heeft gepraat met Ehsan over zijn beveiliging, en ook daarvan geeft Ehsan in de pers een andere versie. Dat vind ik jammer.’

Verwijt u hem iets?

‘Nee. Hij is een jonge jongen met weinig politieke ervaring, die voor een belangrijke zaak strijdt. Dat er af en toe wat misgaat, neem ik hem absoluut niet kwalijk.’

En die belangrijke zaak, hoe beoordeelt u die dan?

‘We zijn de enige partij die in beginsel- en verkiezingsprogramma ondubbelzinnig stelling neemt voor het recht om uit het geloof te treden, ook als dat de islam is. Wij zijn de enige partij met heel prominente moslimpolitici die stelling neemt voor een tolerante en liberale islam. Dus er kan geen twijfel zijn waar de PvdA op dit punt staat.’

Vindt u dat Jami wild om zich heen slaat, bijvoorbeeld als hij Mohammed een verschrikkelijke man noemt?

‘Hij heeft het volste recht om die uitspraken te doen. En als hij beveiliging nodig heeft, moet hij die krijgen. Maar als de vraag is, moet je kwetsende uitspraken doen over Mohammed om geloofsafval te bepleiten, dan zeg ik nee.’

Wilt u dat hij bij de partij blijft?

‘Ik zou het fijn vinden als hij bleef. Ik ben ook trots dat dit soort debatten juist in de PvdA plaatsvinden. In de VVD of de SP heb je dit debat niet omdat het witte partijen zijn.

‘Wij zijn een partij met allochtone kiezers en bestuurders. Dat brengt kwetsbaarheid met zich mee, bijvoorbeeld als het gaat over de Armeense genocide, dubbele nationaliteiten of cliëntelisme. Maar het is ook een enorme kracht, omdat wij eerder dan andere partijen draagvlak krijgen onder het moslimvolksdeel voor het aanpakken van problemen.’

De PvdA wil wel heel veel stromingen herbergen...

‘Maar wij herbergen geen stroming die pleit tegen het recht op geloofsafval. Ehsan Jami heeft niet het alleenrecht op het debat over geloofsafval. Wij hebben veel mensen in de partij, ook ex-moslims, die dezelfde dingen bepleiten als Ehsan.

‘Dus in die zin is hij niet bijzonder. En zij doen dat zonder de onrust te veroorzaken die hij veroorzaakt.’

Hij is wel iemand die door zijn harde aanpak spanningen oproept.

‘Niet wat betreft het recht op geloofsafval. Maar op het moment dat hij of de mensen om hem heen dat recht gelijkstellen aan het beledigen van moslims of hun geloof, heb ik geen enkele behoefte om me daar als partij achter te stellen. Ik vind het niet de rol van een partij te oordelen over een geloof.

‘De methoden van Aboutaleb, Marcouch, Albayrak en Arib, maar ook Asscher, Koole, Bos en Terstall, om hetzelfde te bepleiten, zijn vele malen effectiever. Je hebt geen belediging nodig om dat doel te bereiken. Je hoeft mij niet te vertellen dat er binnen de islamitische gemeenschap mensen zijn die vinden dat er géén recht is op geloofsafval. Voor die mensen is geen plaats in de partij.

‘De positie van de PvdA is duidelijk. Ehsan is meer dan welkom om daar aan mee te doen. Maar de PvdA zal zich niet achter een comité stellen dat denkt dat de manier om dat doel te bereiken, bestaat uit het beledigen of kwetsen van mensen vanwege hun geloof.’