Superprovincie tegen stroperigheid blijft uit

Is het rapport van de commissie-Kok over de vorming van een Randstadprovincie, amper drie maanden oud, nu al naar de prullenbak verwezen?...

Voor een breder gehoor (Radio 1) herhaalde minister van Verkeer en Waterstaat Eurlings dinsdag wat hij twee weken eerder in Den Haag al aan een zaal met betrokkenen (congres van Regio Randstad) had toevertrouwd: tijdens deze kabinetsperiode worden geen initiatieven ontplooid om te komen tot één Randstadprovincie.

De vorming van zo’n superprovincie (samenvoeging van Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland) werd begin dit jaar bepleit door een commissie onder voorzitterschap van oud-premier Wim Kok.

Maar Eurlings vreest dat een grote bestuurlijke reorganisatie tot energieverspilling leidt. Hij vindt het tijd voor praktische ingrepen om de door velen gesignaleerde problemen in de Randstad aan te pakken.

Die grootstedelijke regio ziet zijn internationale concurrentiepositie verzwakken. Begin dit jaar stelde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) dat de Randstad veel potentieel heeft, maar met hardnekkige problemen kampt. Kennisinstellingen en bedrijven werken slecht samen, het vastlopende autoverkeer leidt tot grote economische schade, het ov-netwerk is dramatisch slecht en er is een tekort aan hoogwaardige woonmilieus.

Het is vooral de bestuurlijke drukte die bijdraagt aan het uitblijven van oplossingen, is de veelgehoorde klacht. In de Randstad wemelt het van de overlegorganen en ontbreekt het aan regie bij vraagstukken die de provinciegrenzen overschrijden.

Anders dan Kok gelooft het kabinet niet dat de vorming van een superprovincie daar een einde aan kan maken. In het regeerakkoord wordt gezwegen over een Randstadprovincie; het kabinet pleit wel voor het doorgaan met het samenvoegen van gemeenten. Vooral in Noord- en Zuid-Holland moeten nog veel gemeentelijke herindelingen plaatsvinden.

Als het gaat om het opstellen van een urgentieprogramma voor de Randstad, omarmt het kabinet de commissie-Kok wél. Precies zoals die commissie aanbeval, wil het kabinet in juni duidelijk maken welke knelpunten op het gebied van bereikbaarheid, woningbouw en bedrijvenvestiging versneld moeten worden aangepakt. ‘Het is nu echt tijd om een aantal projecten te realiseren’, vindt Eurlings.

Tijdens zijn rondgang door het land kreeg Eurlings maandag in de Haarlemmermeer van het gemeentebestuur de suggestie om vooral in die gemeente versneld en veel te gaan bouwen, in plaats van in Almere. Daarmee wordt ook het bereikbaarheidsprobleem van Almere verlicht, zo luidde de boodschap.

‘Bestuurlijke drukte ben je zelf’, voegt Eurlings al die bestuurders toe die klagen over stroperigheid van besluitvorming. Over twee maanden maakt hij zijn prioriteiten kenbaar. Vaststaat dat de ontsluiting van Almere, het doortrekken van de A4 in Midden-Delfland en snelle aanleg van de Tweede Maasvlakte, daartoe behoren.

Zijn woordvoerder maakt duidelijk hoe Eurlings denkt de Randstadproblemen aan te pakken. ‘Als iets voor de Randstad als geheel goed is, dan móét het gebeuren. Degene die dwars ligt, zal het merken.’