Woede over schrappen Zuiderzeelijn

Noord-Nederland is woedend op minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat. Bestuurders en lobbyisten uit het noorden zijn ‘heel erg boos’, ‘buitengewoon teleurgesteld’ en ‘vernederd’....

Woedend, omdat de Zuiderzeelijn is geschrapt. Maar ook omdat de compensatiegelden (twee miljard euro) beduidend lager uitvallen dan de beloofde 2,7 miljard.

Van die twee miljard wil Eurlings een flink bedrag afzonderen voor een mobiliteitsfonds waarover het Noorden zelf mag beschikken. Projecten die zeker doorgaan, zijn de ontwikkeling van Assen-Zuid en van snel openbaar vervoer tussen Assen en Groningen, en de reconstructie van de zuidelijke ringweg in Groningen.

Volgens Eurlings heeft Noord-Nederland veel meer aan dat alternatieve pakket dan aan de snelle treinverbinding. De noorderlingen zijn daar niet zo zeker van. ‘Wij weten hier zelf heus het beste wat goed voor ons is’, zegt de Friese commissaris van de koningin Nijpels. ‘En áls je geld al beter vindt dan een trein, kom dan niet aan met een gezellige korting. Tijdens de verkiezingscampagnes zou de Zuiderzeelijn er gewoon komen. In het regeerakkoord werd de belofte al afgezwakt. Hoe betrouwbaar ben je dan als overheid?’

Gebrek aan visie
Max van den Berg, Nijpels’ collega in Groningen, verwijt het kabinet een gebrek aan visie. In het Noorden zijn – in tegenstelling tot de Randstad – geen problemen met congestie en overbevolking, waardoor het grote geld in de Randstad blijft hangen. Onterecht, vindt Van den Berg, want ruimtelijke ordening betekent vooruitzien.

Maar ‘Den Haag’ krijgt nog wel spijt, voorspelt hij. Want de economie in Duitsland, Oost-Europa en Scandinavië bloeit, maar die landen zullen Nederland links laten liggen als het grensgebied niet goed ontsloten is. ‘Dan zal Den Haag zien dat de Zuiderzeelijn geen speeltje is van een paar enthousiastelingen, maar pure noodzaak om mee te komen in Europa. De Randstad schaadt zichzelf door geen gebruik te maken van de ruimte in Noord-Nederland.’

Kwaad
Hans Haerkens, secretaris van VNO-NCW en leider van de campagne ‘Hier trekken we de lijn’, is ‘ongelooflijk kwaad’. Volgens hem snijdt het kabinet zichzelf in de vingers, ook door Noordelijke stemmers boos te maken. ‘CDA, PvdA én ChristenUnie hebben zich uitdrukkelijk uitgesproken voor de Zuiderzeelijn. Veel stemmers hebben juist daarom op deze partijen gestemd.’

Het vertrouwen van Noorderlingen in ‘Randstadbestuurders’ was al wankel, zegt Haerkens. In de Randstad kan altijd alles, zonder vuistdikke rapporten en jarenlange onderzoeken, is een heersende gedachte in het Noorden.

Daarom wordt het hoog tijd dat Noord-Nederland minder afhankelijk wordt van de heren in Den Haag, zegt Teun Jan Zanen van de Partij voor het Noorden. Hij pleit al jaren voor een systeem met autonome landsdelen, en vindt onder meer dat het Noorden (een kwart van Nederland in oppervlakte) een kwart van de aardgasbaten moet krijgen. Hij noemt het besluit vernederend. ‘Maar we geven ons niet gewonnen.’

De Zuiderzeelijn-lobbyisten hebben hun hoop nu gevestigd op de Tweede Kamer.