Vrouw krijgt asiel in Zuma-affaire

Nederland heeft om politieke redenen een verblijfsvergunning voor vijf jaar verleend aan de vrouw die vorig jaar Jacob Zuma, de vroegere vicepresident van Zuid-Afrika, heeft aangeklaagd wegens verkrachting....

Het is bijzonder dat Nederland politiek onderdak verleent aan een onderdaan van het democratisch bestuurde Zuid-Afrika. Kuzwayo, die het proces tegen Zuma verloor, zou in haar eigen land echter niet meer veilig zijn, omdat aanhangers van Zuma herhaaldelijk hebben gedreigd haar om het leven te brengen. Volgens betrokkenen is de vorige minister van Buitenlandse Zaken, Ben Bot, volledig van haar vlucht op de hoogte geweest. Bot zelf stelt desgevraagd enkel ‘de allervaagste herinneringen’ aan de zaak te hebben. Hij was op de hoogte. Maar, zo zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, ‘niet van de details’.

Vroegere leden van de Nederlandse antiapartheidsbeweging zijn eveneens betrokken geweest bij de komst van Kuzwayo en haar moeder, Beauty Sibongile Kuzwayo. Kuzwayo’s overleden vader was een prominent lid van het ANC. Hij heeft met Zuma op Robbeneiland gevangen gezeten. Kort na de uitspraak in het proces tegen Zuma, op 11 mei 2006, is het tweetal in Amsterdam aangekomen. Zij beschikten over een zakenvisum, dat door de Nederlandse ambassade in Pretoria is verstrekt. De uitnodiging voor het bezoek kwam van het Nederlandse Aids Fonds.

De toenmalige migratieminister, Rita Verdonk, zou niet zijn geïnformeerd. ‘Bot wilde liever een rel met de ANC-regering dan met Verdonk’, aldus een betrokkene in de zaak. Bot zelf zegt hierover: ‘Ik kan mij niet voorstellen dat dat waar is.’ Verdonk kon maandag niet op de zaak reageren.

Pas toen de termijn voor het zakenvisum verstreek, is een asielprocedure op gang gebracht. Daaruit is vorige maand de verblijfsvergunning voortgekomen. Fezeka Kuzwayo heeft tijdens de procedure voor het Aids Fonds gewerkt. De vrouw en haar moeder verbleven in een huis in Amsterdam, dat door het Aids Fonds is gehuurd. Ook Canada en het Verenigd Koninkrijk waren bereid Kuzwayo bescherming te bieden. Voor haar komst naar Nederland beschikte Fezeka Kuzwayo ook over een geldig Brits visum.

In een gesprek met de Volkskrant zegt de vrouw dat zij vreest nooit meer naar haar geboorteland terug te kunnen. Ook elders in Afrika zou zij niet veilig zijn, omdat Zuma en zijn aanhangers in te veel landen op het continent contacten hebben met mensen die haar uiterst vijandig gezind zijn.