‘Alle artiesten krijgen kopiegeld’

Stichting Thuiskopie hoopt eind volgend jaar alle artiesten, acteurs, schrijvers, regisseurs hun rechtmatige vergoeding te kunnen geven voor het kopiëren van films, tv-programma’s en muziek op blanco dvd’s en cd’s....

Stichting Thuiskopie ligt al enige tijd onder vuur, omdat het onvoldoende haast maakt met het uitkeren van deze vergoedingen die worden geïnd door een opslag op blanco dragers. Minister Hirsch Ballin wil nog dit jaar via een algemene maatregel van bestuur afdwingen dat de overtollige gelden worden teruggeven aan de fabrikanten. Eind 2005 stond er bij de Stichting 57 miljoen euro op de bank.

Het voornemen van de minister heeft de woede opgewekt van de door acteur Huub Stapel en muzikante Berdien Stenberg opgerichte IRDA (International Rights Distribution Agency), die vindt dat de creatieve geesten recht hebben op het geld. Zij verwijten Thuiskopie laksheid en onbekwaamheid. IRDA denkt zelf veel geschikter te zijn om het geld te verdelen.

Voormalig minister Hans Dijkstal, nu voorzitter van het college van toezicht, zit Thuiskopie al twee jaar achter de broek. ‘Er wordt ook sneller uitgekeerd. Maar er blijft het probleem van wat je moet doen met de niet uitgekeerde gelden. Je kunt ze teruggeven aan de fabrikanten, in een bepaald fonds stoppen of verrekenen met toekomstige tarieven.’

Dijkstal zegt dat het gecompliceerd is om geld uit te keren aan buitenlandse rechthebbenden of Nederlandse die zich niet melden. Stenberg noemt dat onzin. Wijminga zegt dat een enorme inspanning zal worden gedaan om alle rechthebbenden te vinden. ‘Via vakbladen en websites zal iedereen gevraagd worden zich te melden.’ Ze wijst erop dat de 57 miljoen aan niet uitgekeerde gelden het saldo was van 31 december 2005. Sindsdien heeft de Stichting een inhaalslag gemaakt. Het bedrag is nu nog 44 miljoen.

De Stichting Thuiskopie werkt samen met tien verdeelorganisaties, zoals Sena (voor muzikanten), Norma (voor acteurs), Lira (voor auteurs), Stemra (voor componisten en tekstdichters), Vevam (regisseurs en scenaristen) en Sekam (televisiemakers). In een vertrouwelijke brief die Dijkstal in juli zond aan Stichting Thuiskopie, worden vooral grote zorgen uitgesproken over het functioneren van de laatste twee.

IRDA van Stenberg en Stapel was tussen 2000 en 2003 ook een van de verdeelorganisaties. Er lopen diverse civiele procedures tussen IRDA en Thuiskopie, waarbij over en weer geld wordt geëist. Paradoxaal genoeg treden IRDA en Thuiskopie ook samen op in een rechtszaak tegen Norma over het vastleggen van het recht van Amerikaanse toonkunstenaars.

Hoe Marco Borsato zijn vergoeding krijgt

Zanger Marco Borsato krijgt niet alleen royalty’s van eigen cd’s maar ook voor het aantal verkochte lege geluidsdragers.

Importeurs zijn verplicht bij Stichting Thuiskopie opgave te doen van het aantal ingekochte blanco cd’s. Als dat er bijvoorbeeld 100 duizend zijn, factureert de Stichting vervolgens 14.000 euro (14 eurocent per cd) aan de importeur. Dit bedrag wordt overgemaakt aan de drie verdeelorganisaties die bij het creatieve proces van muziek zijn betrokken. De Stemra (componisten en tekstschrijvers) krijgt 40 procent, de Sena (artiesten) 30 procent en NVPI (muziekproducenten) ook 30 procent.

Van de 14.000 euro komt 4.200 euro bij de Sena terecht. Deze organisatie moet dat verdelen over alle artiesten. Tot en met 2005 gebeurde dat aan de hand van de zogenoemde playlists van radio- en televisiestations. De verdeling geschiedde naar het aantal minuten dat er muziek van een artiest ten gehore was gebracht. Als 1 procent van al die zendtijd door Marco Borsato werd opgevuld, kreeg hij 42 euro. Dat mocht hij niet allemaal zelf houden. Zijn studiomuzikanten delen met hem mee. Wel had Borsato recht op minimaal 50 procent – 21 euro.

In 2006 is het systeem veranderd. Niet langer zijn de playlists bepalend voor de verdeling, maar het aantal downloads van internet en uitleningen. In totaal zijn bij Sena nu 37 duizend uitvoerende artiesten geregistreerd – van wie 12 duizend Nederlanders. Zij krijgen alleen hun geld als ze over een periode van drie jaar minimaal recht hebben op 12 euro.