PvdA-fractie wil geen referendum over EU-verdrag

De Tweede Kamerfractie van de PvdA is tegen een referendum voor het nieuwe Europese verdrag. Dat is de uitkomst van het fractieberaad dinsdag, zo heeft vice-fractievoorzitter Mariëtte Hamer bekendgemaakt...

Door het uitblijven van de steun van de PvdA, zal een initiatief van de linkse oppositie voor een volksraadpleging in de Tweede Kamer sneuvelen.

De fractie ziet de meerwaarde van een nieuwe volksraadpleging niet, gezien de resultaten na de afwijzing van het oude grondwettelijke verdrag in 2005. Daarnaast vindt de fractie het advies hierover van de Raad van State helder. Volgens de raad heeft het nieuwe verdrag geen grondwettelijke aspecten, en is daardoor dit keer geen referendum nodig.

Geen officiële stemming
Hoewel er niet officieel gestemd is, werd duidelijk dat een grote meerderheid van de fractie een referendum niet ziet zitten. Een handjevol PvdA-Kamerleden was wel voorstander maar heeft zich neergelegd bij het besluit. Er zijn geen nadere afspraken gemaakt over wat de voorstanders bij de stemming doen.

Het kabinet besloot afgelopen vrijdag al om geen referendum te organiseren. Premier Jan Peter Balkenende vindt het niet nodig en niet wenselijk om het verdrag opnieuw aan de bevolking voor te leggen. Volgens hem verschilt het nieuwe hervormingsverdrag wezenlijk van het in 2005 verworpen grondwettelijk verdrag.

'Lovend' over aanpassingen
Volgens fractievoorzitter Jacques Tichelaar toonde zijn fractie zich ‘lovend’ over de aanpassingen aan het in 2005 afgestemde grondwettelijke verdrag. Het nieuwe verdrag is volgens hem ‘substantieel en fundamenteel anders’. Evenals de Raad van State stelt de fractie dat er in het nieuwe verdrag geen sprake meer is van grondwettelijke aspecten. ‘We hebben gewikt en gewogen en besloten dat een referendum geen zin heeft.’

Tichelaar benadrukte dat zijn fractie ‘steeds waar dat mogelijk is’ wel voorstander zal zijn van een referendum. Hij sloot niet uit dat voor fractieleden in de afweging andere moeilijke politieke dossiers, zoals het kabinetsplan om het ontslagrecht aan te passen, hebben meegespeeld.

De PvdA-fractie is faliekant tegen versoepeling van het ontslagrecht. Ingewijden in de fractie gaven dinsdag aan dat het ontslagrecht ‘de meerderheid meer waard is dan het referendum’. Volgens Tichelaar ligt er echter geen koppeling tussen beide dossiers.

Balkenende en Timmermans tevreden
Premier Balkenende is blij dat de coalitiefractie PvdA tot de conclusie is gekomen dat er sprake is van een gewoon verdrag dat op de normale wijze kan worden goedgekeurd. Hij laat dat dinsdag vanuit New York via zijn woordvoerder weten. Balkenende wijst erop dat het kabinet op basis van het advies van de Raad van State tot hetzelfde besluit is gekomen. ‘Het is mooi dat de coalitiepartijen dit onderschrijven’, aldus de premier.

Ook staatssecretaris Timmermans van Europese Zaken is tevreden over het besluit van de PvdA-fractie. Hij sprak tegen dat de PvdA is gedraaid in deze kwestie, omdat de partij de eerste keer wel voor het referendum was. Timmermans verwees naar het verkiezingsprogramma, waarin staat dat voor een nieuw (grondwettelijk) verdrag een nieuw referendum nodig is. ‘We breken geen belofte want we handelen in deze lijn.’

PvdA-kiezers
Lilianne Ploumen, die maandag tot partijvoorzitter werd gekozen, heeft laten weten vóór een referendum te zijn. Zij treedt pas eind volgende week in functie. Volgens Tichelaar steunt het zittende PvdA-bestuur het besluit van de fractie.

Volgens een dinsdag gehouden peiling van Maurice de Hond willen zes op de tien PvdA-kiezers dat hun partij wel met een initiatiefwet voor een referendum over het nieuwe Europese verdrag instemt. Bijna de helft (47 procent) vindt het zelfs ‘kiezersbedrog’ dat de PvdA-fractie in de Tweede Kamer niet meewerkt aan het houden van een volksraadpleging.

Het kabinet vindt dat er geen referendum nodig is over het nieuwe Europese verdrag. Volgens voormalig PvdA-kamerlid Dubbelboer is het voor de sociaal-democraten politieke zelfmoord als ze een volksraadpleging afwijzen. Moet er nu wel of niet een referendum komen?

Ja

Nee