Bot: met een nieuw nee komt Nederland in het strafbankje

Moet er wel of geen referendum komen over het nieuwe Europese verdrag?

Ben Bot (CDA), voormalig minister van Buitenlandse Zaken:

‘Referenda zijn nooit een goed idee. Bovendien gaat het inmiddels om een gewoon opvolgingsverdrag, veel minder ingrijpend dan het Verdrag van Maastricht. Dit verdrag bevat slechts graduele verschuivingen.

‘Een nieuw nee zou ons in een buitengewoon ongunstige positie brengen. Uit de Unie stappen is ondenkbaar, en bovendien onmogelijk. Nederland zal het imago krijgen van land dat steeds dwarsligt. De andere landen zullen ons in het strafbankje zetten.’

Geert Wilders, fractievoorzitter van de Partij voor de Vrijheid:

‘Als er geen referendum wordt gehouden, is dat een grove belediging van de kiezer. Bij een nieuw referendum zal ik mijn uiterste best doen om de kiezer te overtuigen dat dit verdrag de Nederlandse soevereiniteit aantast. Wat je daarvan weggeeft, krijg je nooit meer terug. Een nieuw nee zou heel goed zijn. Daarmee verdien je respect in Europa.’

Oud-EU-commissaris Frits Bolkestein (VVD):

‘De Tweede Kamer moet het zelf opknappen. Wij liberalen geloven nu eenmaal niet in directe democratie. Vandaar dat ik een instrument als het referendum niet kan steunen. Maar de vorige keer was ik ook tegen een referendum, maar heb ik wel vóór gestemd. Dat zal ik nu weer doen.’

Harry van Bommel, Kamerlid voor de SP:

‘Het referendum zal er moeten komen. De PvdA heeft zich in een positie gemanoeuvreerd waarin er geen weg terug is. Wij vinden dat de bevolking dit verdrag, dat lijkt op het oude, niet moet accepteren. De PvdA denkt daar anders over. Laten we dat debat voeren, maar wel graag met de kiezers erbij. Als er geen referendum komt, is dat kiezersbedrog van de PvdA. Daar weten de kiezers wel raad mee.’

Laurens Jan Brinkhorst (D66), voormalig minister van Economische Zaken. Waarschuwde voor afwijzing van de Grondwet: ‘Op den duur gaat in Nederland dan het licht uit.’

‘Ik was de vorige keer tegen het referendum, en dat ben ik nog steeds. Nederland kent namelijk alleen een raadplegend referendum. De uitkomst daarvan is niet bindend. Je moet of een bindend referendum houden, of helemaal geen referendum. De directe democratie is mij dierbaar, maar het moet wel op een correcte manier gebeuren. Het is de taak van de Kamer om haar eigen beslissingen te nemen.’