Een schreeuw om meer asfalt

Hoogleraar logistiek pleit voor uitbreiding van het wegennet met 20 procent...

Indien het wegennet niet op de korte termijn fors wordt uitgebreid, raakt het distributiesysteem ontregeld. De economische groei zal hierdoor stagneren.

Deze waarschuwing uit Mario van Vliet, lid van de raad van toezicht van Nederland Distributieland. Van Vliet is tevens hoogleraar logistiek en IT aan de Radboud Universiteit. Hij dringt aan op 20 procent meer wegen de komende tien jaar. ‘De overheid benadert het fileprobleem veel te behoedzaam. Er moeten rigoureuze en innovatieve oplossingen komen.’

Het verkeer in Nederland lijkt zeker dit jaar volkomen te zijn vastgelopen. Elke maand worden nieuwe records genoteerd. Al enkele keren telde de ochtendspits meer dan 500 kilometer file. Ook is het probleem hardnekkiger dan voorheen: als de ochtendfiles zijn opgelost, staat de avondspits op punt van beginnen.

Minister Eurlings van Verkeer maakte eind mei bekend de spitsstroken vroeger open te willen stellen om iets aan het probleem te doen. Van Vliet noemt het een lapmiddel. ‘Het hoort tot de deeloplossingen, net als rekeningrijden, thuiswerken, minder op- en afritten en het bevorderen van het openbaar vervoer.’

Waardoor is het fileprobleem dit jaar zo verergerd?

‘Automobilisten hebben het probleem lang verhuld door dichter op elkaar te gaan rijden. De overheid heeft dit gestimuleerd door het vergroten van de capaciteit van de wegen door middel van spitsstroken, verkeerslichtenbeïnvloeding en matrixborden. Nu is het maximum bereikt. Een kleine hapering als gevolg van een spatje regen is voldoende om het verkeer vast te laten lopen.'

Wat is de schade?

‘Onderzoeksinstituut TNO heeft berekend dat alleen al de economische schade van de files in 2006 630 miljoen euro bedraagt. Uiteindelijk zal het probleem de doelstellingen voor economische groei zoals die in de begroting zijn vastgelegd ondergraven.’

Tot 2020 wil de overheid 80 miljard euro in het wegennet investeren. Dat is een enorm bedrag.

‘Van de 80 miljard euro gaat het grootste deel naar onderhoud. Er is 19 miljard euro beschikbaar voor nieuwe wegen. Volgens een onderzoek van TNO en de TU in Delft moet er tot 2020 4.000 kilometer nieuwe snelweg worden aangelegd of 22.000 kilometer snelwegbanen om de groei van het verkeer aan te kunnen. In de plannen van de overheid wordt slechts 1.000 kilometer aangelegd.’

Misschien kunnen we het verkeersaanbod terugdringen.

‘Dat kunnen we niet. Het aantal auto’s in Nederland zal verder toenemen. Autorijden is een voorbeeld van een inelastisch goed, omdat er geen alternatief is. Overstappen naar een andere vorm van vervoer is beperkt mogelijk, zodat auto’s als een fact of life moeten worden geaccepteerd.’

We kunnen toch niet heel Nederland asfalteren?

‘Zoveel asfalt ligt hier niet. Vergeleken met andere bevolkingsrijke regio’s zitten we onder de middenmoot wat betreft het aantal vierkante meters asfalt per inwoner.’

Waar moeten die wegen dan liggen? De steden hebben geen ruimte en de natuur moet worden beschermd.

‘Er zijn tal van innovatieve mogelijkheden die in Nederland nog niet zijn bestudeerd. Zo zijn er in de VS en Singapore dubbeldekswegen aangelegd en met succes.

‘Je kunt snelwegen ook verzinken. Het is duur, maar mogelijk. We moeten af van dat not in my backyard-syndroom. Als je vindt dat de economie met 2 procent per jaar moet groeien, dan moet je de consequenties durven dragen.’