‘Screen ouders voor conceptie’

Er moet een groot, centraal gecoördineerd programma komen om ouderparen al voor de verwekking van hun eerste kind te adviseren over – en eventueel te screenen op – mogelijke risico’s....

Paren met een kinderwens zouden beter moeten worden geïnformeerd over de effecten van voeding, alcohol en tabak, geneesmiddelen, arbeidsomstandigheden en genetische risicofactoren.

De Gezondheidraad beveelt concreet aan te onderzoeken of het wenselijk is Nederlanders te screenen op taaislijmziekte en sikkelcel-anemie. Taaislijmziekte is een ernstige aandoening, beargumenteert de raad. Bovendien is het aantal sikkelcelachtige aandoeningen sterk toegenomen.

Genen die coderen voor de productie van het eiwit hemoglobine vertonen soms erfelijke afwijkingen. Die leiden tot aandoeningen als sikkelziekte en thalassemie.

Het aantal patiënten is gestegen door immigratie uit gebieden waar malaria heeft geheerst, zoals de Antillen, Suriname en Afrikaanse landen als Ghana. Ruim 10 procent van de Nederlandse bevolking komt uit die gebieden, of heeft er voorouders. In Nederland worden zestig kinderen per jaar geboren met de aandoeningen.

De Gezondheidsraad verwacht grote gezondheidswinst van ‘preconceptie’-screening. In het Verenigd Koninkrijk en op Sardinië en Cyprus is het aantal met deze aandoeningen geboren kinderen na introductie van systematische screening sterk gedaald.

Preconceptiezorg is belangrijk, vindt de raad. In Nederland sterven, vergeleken met andere landen, wat meer baby’s tijdens de zwangerschap en in de eerste twee weken na geboorte. Levensstijl is een belangrijke oorzaak. Zo geeft roken een lager geboortegewicht. Vrouwen ‘nemen’ bovendien op latere leeftijd een kind, wat eveneens risicoverhogend is.

De raad heeft maatregelen geïnventariseerd waarmee paren die toenemende sterfte zouden kunnen in dammen. Deze gedragsmaatregelen zijn in het advies wetenschappelijk onderbouwd.

Gevarieerde voeding, niet roken, en – voor vrouwen – voor de conceptie foliumzuur slikken, zijn adviezen van de Gezondheidsraad. Artsen, verloskundigen en specialisten zouden meer moeten doen aan dergelijke preconceptiezorg.