Tussen weblog en neplog

Politici hebben zich de voorbije jaren massaal op het weblog gestort als middel om zichzelf uit te drukken. Een mooi initiatief, maar schiet de kiezer er ook nog iets mee op? 'Het is een soort therapie met een knipoog.'

STEM OP UW FAVORIETE POLITIEKE BLOG, ONDERAAN DIT ARTIKEL

Het VVD-Kamerlid Helma Neppérus is dol op fietsen, weten de lezers van haar weblog. Ze schrijft er over het trainen voor een lange rit langs de Donau, over Hollandse vergezichten en konijntjes in de duinen. ‘Vandaag stond de fietstocht rond het Braassemermeer op het programma. Het was heerlijk fietsen. Heen het windje mee, langs al die weiden met koetjes en schaapjes en langs het schitterende meer.’ De bezoekers van het weblog van Neppérus (tachtig per dag) kunnen reacties achterlaten. Maar dat doen ze niet: in de laatste twee maanden wist geen bericht ook maar één reactie uit te lokken.

Niet over de spaghetti
Rond de verkiezingen zagen de spindoctors het zonnig in, en spoorden hun kandidaten aan vooral op internet actief te zijn. Volgens het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen hield bijna 30 procent van de Tweede Kamerleden tijdens de vorige verkiezingscampagne een weblog bij. SGP-Kamerlid Kees van der Staaij (vijftig hits per dag) ging pas in mei dit jaar overstag. ‘Eerder liet ik me tegenhouden door de hele persoonscultus rond politici. Een weblog moet politiek relevant zijn. Dus niet over de lekkere spaghetti van gisteravond, alsjeblieft.’

Anderen doen het al jaren, zoals ChristenUnie-fractevoorzitter Arie Slob (dagelijks ‘een paar honderd’ hits). Hij was het eerste Kamerlid met een weblog. Hij begon in 2001, lang voor de hype. ‘Ik geef een kijkje in de keuken, zonder pretenties. Als ik schrijf, kijk ik terug op de week. Best lekker, want in de Kamer word je af en toe zo gelééfd.’

Weblog als campagne-instrument
Meüs van der Poel, oud-spindoctor van het CDA, is juryvoorzitter van de Dutch Bloggies, de enige Nederlandse weblogprijs. Vorig jaar was er geen winnaar in de categorie Beste Politieke Weblog. Niemand was goed genoeg. Een weblog moet authentiek zijn, en persoonlijk, vindt de juryvoorzitter. ‘Het weblog als campagne-instrument is de dood in de pot.’

Van der Poel hoopt dat politici nu, zonder verkiezingen in het vooruitzicht, meer durven. Maar vooralsnog ziet hij een andere ontwikkeling: ‘Veel weblogs zijn na de verkiezingen doodgebloed.’ Hoe moet het wel? Een goed blog is authentiek, bevat politieke meningen over verschillende onderwerpen, staat open voor reacties en is, heel belangrijk, niet ‘dicht geregisseerd’.

Televisie belangrijker
Blogs slagen er op eigen houtje niet in een breed publiek te bereiken. Van Praag: ‘Voor het Nederlands Kiezersonderzoek vroegen wij kiezers hoe vaak zij in de maanden voor de laatste Kamerverkiezingen een site van een partij of politicus bezochten. Wat blijkt: 92 tot 95 procent bekeek in die maanden nooit zo’n website. Het bereik van blogs is uitermate beperkt. Nu, zonder verkiezingen, liggen die aantallen waarschijnlijk nóg lager.’ Of blogs een kloof kunnen dichten? ‘Absoluut niet. Televisie is en blijft veel belangrijker.’

Het klinkt mooi, zo’n direct kanaal naar de kiezer. Historicus Gerrit Voerman doet onderzoek naar politiek en nieuwe media. In theorie, zegt hij, zijn weblogs voor politici een ideaal middel om journalisten te omzeilen of te corrigeren. Maar in de praktijk valt dat tegen. ‘Een minister kan met zijn weblog enige invloed uitoefenen. Maar veel politici, zeker backbenchers, zijn op internet roependen in de woestijn. Sommige weblogs zijn van een droevigheid, dat is niet te geloven.’

Maar goede bloggers zijn wel degelijk in staat met hun bezoekers een verstandhouding op te bouwen. Voerman: ‘Ik volgde het weblog van PvdA’er Klaas de Vries en leerde hem kennen als een zeer toegewijd politicus. Hij nam geen blad voor de mond. Wanneer je iets van je karakter laat doorschemeren, kun je met een weblog je voordeel doen.’

Gekaapt
Blogger Stephan Okhuijsen, auteur voor Sargasso.nl, vindt weblogs van politici meestal ‘ontzettend saai’. Er is ‘gebrek aan discussie’, want politici zijn er niet happig op om bezoekers rechtstreeks te laten reageren. GroenLinks-leider Femke Halsema kent het verwijt. Op haar weblog kon iedereen onbegrensd reageren. Tot vorig jaar, toen het blog, in de woorden van Halsema, werd ‘gekaapt’ door bezoekers van website Geenstijl. ‘Het werd te gek. Zelfs Auschwitz werd erbij gehaald.’ Nu zijn alleen geregistreerde gebruikers welkom.

Het blog van SP-leider Jan Marijnissen (12 duizend hits per dag) kwam in opspraak omdat kritische uitspraken zouden worden gecensureerd. SP-woordvoerder Barry Smit ontkent dat. ‘Maar je moet een filter aanbrengen, anders krijg je allerlei reclame voor Viagra op het blog.’ Een medewerker filtert de reacties en geeft Marijnissen ‘voorzetjes’. ‘Jan schrijft dus niet alles zelf’, geeft Smit desgevraagd toe. De berichten op het blog zijn veelal geen persoonlijke ontboezemingen, maar stukken van andere SP’ers en korte nieuwsberichten.

De jonge garde doet het volgens blogger Okhuijsen beter, omdat die ‘tenminste in discussie gaat’. Zoals PvdA-Kamerlid Mei Li Vos op haar weblogs: op Hyves, én op de partijsite. Vos: ‘Waar anderen in zaaltjes gloriëren, kan ik dat op internet. Ik ben opgegroeid in het digitale tijdperk, dus voor mij is dit heel natuurlijk.’ Over haar collega-bloggers in de politiek: ‘Het is vaak nogal aandoenlijk. Als het niet in je zit, doe het dan niet. En hou het bij, dat is zó belangrijk. Als je tenminste niet voor gek wilt staan. Die doodgebloede weblogs, daar schaam ik me echt voor. Zó sneu!’

Welke politicus heeft het beste politieke weblog?

Jan Peter Balkenende

Harry van Bommel

Wouter Bos

Femke Halsema

Jan Marijnissen

Helma Neppérus

André Rouvoet

Mark Rutte

Kees van der Staaij

Arie Slob

Marianne Thieme

Mei Li Vos: PvdA-blog / Hyves-blog

Geert Wilders