In seconden zit het bushokje vol schapen

Groningen wil de duurzaamste stad van Nederland worden. Dus wordt het bermbeheer nu aan schapen overgelaten...

Welk merk grasmaaier verbruikt alleen biobrandstof, bemest de grasgrond tijdens het maaien en laat ook nog eens een gevarieerde flora achter?

Het merk Schoonebeker – schapen dus. De gemeente Groningen heeft er 350 losgelaten om de bermen en taluds schoon te houden. Begeleid door drie herders en even zo veel honden trekken ze van het zuiden naar het noorden van de stad. In wisselende samenstellingen, want sommige gebieden vereisen een grotere kudde dan andere.

Aan het ene na het andere raam langs de route verschijnen bewoners, de kop koffie in de hand. Ze wijzen en pakken het fototoestel erbij. Sommigen trotseren de regen en komen buiten kijken. Och, ze had het wel in de krant gelezen, vertelt een oudere dame. ‘Maar ik dacht dat het een 1-aprilgrap was.’ Kinderen vinden het geweldig. Een jongetje loopt zelfs een hele dag mee met de schapen.

Het is een wonderlijk gezicht als de kudde de straat oversteekt. Vakkundig houden de herders verbaasde automobilisten en fietsers tegen – ze hebben allemaal een verkeersregelaarsdiploma. Binnen seconden zit het bushokje vol schapen. Eentje huppelt uitgelaten en vrolijk blatend het grasveld van het bejaardentehuis op en wordt onmiddellijk teruggefloten.

Bij de eerste berm storten de dieren zich hongerig op het malse natgeregende gras. Ook de struiken krijgen een knipbeurt. Die zijn vrij hoog, en de schapen gebruiken elkaars rug om erbij te kunnen.

De schapen lijken het prima te vinden. Klopt, zegt herder Henry Hoiting. ‘Maar dit zijn ook niet zomaar schapen. Ze zijn van jongs af aan gewend om dit werk te doen. Je kunt niet een willekeurig schaap uit de wei plukken en dat in de stad neerzetten. Daar wordt ie hartstikke gestresst van.’

Hoiting is al zo’n drie jaar herder. Al een paar jaar loopt hij met zijn kudde door Friesland. En deze methode is veel beter dan de orthodoxe maaimachine, vertelt hij.

Schapen verbruiken geen brandstof, ze eten selectief en sparen beestjes die de machine niet altijd overleven. ‘En aan hun poten nemen ze zaden van allerlei planten mee. Op die manier zorgen ze ook nog voor een gevarieerde flora.’

In Heerenveen stuitte Hoiting aanvankelijk op weerstand, maar toen het college kwam kijken, ging het om, vertelt hij. Daarna volgden meer steden. ‘Zo gaat dat – als er een schaap over de dam is*’

De belangstelling is hartverwarmend, zegt Hoiting. ‘Een groepje kinderen kwam op een zelfgebouwd vlot een slootje over om naar de kudde te kijken en de herder foto’s te geven die ze van de schapen hadden gemaakt. Anderen geven ons tekeningen. We zijn echt een soort attractie. Dat verwacht je toch niet van mensen in de stad.’

Desondanks is het herderschap niet zo romantisch als het lijkt; aspirant-herders verkijken zich daar nog wel eens op, zegt Hoiting. ‘We zijn een loonbedrijf en houden het openbaar groen bij. Goed, dat doen we op een manier van vroeger. Maar aan drop-outs en dichters hebben we niets. Je moet vooral verstand hebben van vegetatie.’

De schapeninzet past in het streven van Groningen om de duurzaamste stad van Nederland te worden, legt milieuwethouder Jannie Visscher (SP) uit. ‘En het ziet er ook nog eens veel gezelliger uit.’

Als het experiment met de schapen slaagt, overweegt de gemeente ze structureel in te schakelen.