Nieuwe rivieren bepleit tegen wateroverlast door opwarming

Nederland kan op zeker vier plaatsen nieuwe rivieren gaan graven. Landschapsadviseurs van het bureau Stroming en InnovatieNetwerk hebben uitgewerkt dat dit kan bij de steden Arnhem en Zutphen, in het landelijk gelegen Limburgse Ooijen-Wanssum, en in Veessen-Wapenveld (Gelderland)....

Hun boek Bouwen aan nieuwe rivieren wordt vandaag aangeboden aan plaatselijke bestuurders, natuurorganisaties en de landelijke overheid.

Doordat wonen aan het water populair is, kunnen nieuwe rivieren aantrekkelijke woonlocaties worden. De architectenbureaus Mecanoo en Heren5 hebben al nieuwe woningen ontworpen, enkele drijvend op het water. Met de opbrengst van de verkoop kan een groot deel van de graaf- en aanlegkosten van de nieuwe waterstromen worden gedekt.

De nieuwe rivieren kunnen als grote lussen langs de Maas, de IJssel, de Rijn en de Waal bij hoogwater extra capaciteit bieden, en dus ook overstromingen tegengaan, zegt Wim Braakhekke van Bureau Stroming.

Hugo Priemus, hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft, vindt Bouwen aan Nieuwe Rivieren een mooi voorbeeld van de tegeltjeswijsheid: van de nood een deugd maken. ‘Hiermee wordt een trend onderkend, die vooral voor Nederland ingrijpende consequenties zal hebben: klimaatverandering.’

De opwarming van de aarde verloopt steeds sneller. Voor Nederland heeft dit twee aspecten. ‘De smeltende sneeuwtoppen in de Alpen, waardoor de rivieren zwellen; en de het stijgen van de zeespiegel, wat nieuwe eisen stelt aan de kustverdediging. Anno 2007 zijn veel rivierdijken te laag. Ze voldoen niet aan de veiligheidseisen die we onszelf ten tijde van de Deltawerken stelden.’

Bij Arnhem wordt een rivier van 1,2 kilometer ontworpen tussen de oude John Frostbrug en de spoorbrug over de Rijn. Rond de voormalige steenfabriek Meijnerswijk wordt ook een nieuwe rivierloop aangelegd, zodat er een eiland ontstaat. Hier komen appartementen, rivierwoningen en woonschepen. Bij hoogwater stroomt het water door de straten van de wijk.

Priemus stelt dat drijvende woningen er op een rustige zomerdag lieflijk en verleidelijk uitzien. Maar als het water spookt en de storm raast, zijn zulke woningen nauwelijks bereikbaar. ‘Ik acht het wonen op het water niet van gevaar ontbloot.’