Bill Clinton zet het klimaatdenken op scherp

De grote ‘communicator’ Bill Clinton was even in Nederland om de klimaatverandering onder de aandacht te brengen...

De ironie wil dat Amerikanen de grootste vervuilers op deze planeet zijn, maar dat hun gewezen politieke leiders de wereldbol overgaan in een kruistocht tegen klimaatverandering. Zo was oud-president Bill Clinton donderdag een paar uur op Paleis Soestdijk om een duw te geven aan het klimaatdenken. Zijn eigen vicepresident van destijds, Al Gore, deed een maand geleden Nederland aan met zijn film Een ongemakkelijke waarheid over de opwarming van de aarde.

Heel gevat greep Clinton in zijn rede terug op een opmerkelijk stukje uit Al Gores film. ‘China heeft nu al strengere eisen voor uitlaatgassen van auto’s dan de VS.’ Daarmee erkende hij dat Gore de man is van de inhoud.

Clinton werd ingeluid door Boudewijn Poelmann van de Nationale Postcode Loterij als een ‘unieke icoon van wereldleiderschap’. Later gaf de directeur van de loterij zijn gast een miljoen euro voor de Clinton Foundation, te besteden aan het Klimaatinitiatief om veertig steden op diverse plaatsen in de wereld CO2-neutraal te krijgen. Daaronder is behalve Parijs en Londen ook Rotterdam.

Voor zo’n bijdrage wilde Clinton wel even omvliegen tussen de post-tsunami-activiteiten in Azië en een diner in Duitsland. De Postcode Loterij beleefde daardoor zijn finest hour: want wie deze man als spreker binnenhaalt, krijgt geheid een meeslepend verhaal met een boodschap. Genodigden als Ruud Gullit glunderden, maar ook bankiers en bestuurders, onder wie minister-president Balkenende, zaten op het puntje van hun stoel.

Klimaatverandering ondermijnt de beschaving, is de basisstelling van Clinton. ‘Het grote probleem is dat deze wereld wordt gedomineerd door een oude energie-economie, die over flink wat kapitaal beschikt, goed georganiseerd is en veel invloed heeft op de politiek. De nieuwe economie heeft dit allemaal niet. Er gaapt echter een kloof tussen wat politieke leiders in Amerika willen en de publieke opinie.’

Energiebesparing, schone technologie, ze staan allemaal hoog op Clintons lijstje, omdat ze nieuwe banen scheppen. Ook herbebossing is heel zinvol, omdat daarmee erosie van de bodem wordt tegengegaan. Als de erosie niet wordt gestopt, zullen overstromingen steeds vaker voorkomen. Manhattan zal volgens de film van Al Gore onderlopen. ‘In hartje Manhattan, waar ik zelf een kantoor heb, zal ik misschien de dans nog wel weten te ontspringen.’

Maar Europa heeft ook reden om zich zorgen te maken, met de smeltende ijskappen op Groenland, die zelfs de warme golfstroom in de Atlantische Oceaan uit zijn koers kan brengen, dreigde Clinton. In zijn rijtje van gevaren noemde hij ook de verminderde voedselproductie als gevolg van steeds langere hete seizoenen.

Clinton vindt dat er een fonds voor schone energie moet komen, waarmee rijke landen de ontwikkelingslanden helpen met zonne-energie. ‘Chinezen begrijpen dat ze stikken als ze doorgaan met kolencentrales.’

De klimaatkruisvaarder toonde zich gereserveerd over kernenergie. ‘De uitstoot is vrij van het broeikasgas kooldioxide', erkende hij. ‘Maar pas op, kernafval is nog een heel groot probleem en het is de vraag of kerncentrales kosteneffectief zijn. Je moet alle kosten eerlijk optellen, ook de ontmanteling en eeuwenlange opslag van radioactief afval. Het is in elk geval veel gecompliceerder dan menigeen ons wil doen geloven.’

Klimaatverandering is een thema dat moeilijk verkoopt, maar Clinton wenst zich daar niet bij neer te leggen. ‘Als we mensen het geloof geven dat we met minder energie en schone energie een beter leven krijgen, dan zal dit zeker aanslaan.’

De lamp die Poelmann hem tot slot overhandigde, gebruikt slechts 10 procent van de stroom van een normale gloeilamp. Clinton wist er meteen weer een meesterlijke draai aan te geven. ‘Toen ik in Azië een boeddhistische monnik zag mediteren, wilde ik zelf ook wel een beetje verlichting. Ik wist niet dat ik die zo snel zou krijgen.’