Verdonk ligt dwars: impasse

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) weigert tegemoet te komen aan de wens van de nieuwe Tweede Kamer om voorlopig geen uitgeprocedeerde asielzoekers uit te zetten die langer dan vijf jaar in Nederland zijn....

De nipte Kamermeerderheid die donderdag voor het tijdelijke uitzettingsverbod stemde, is van mening dat Verdonk het voorstel moet uitvoeren. ‘U heeft gewoon gehoor te geven aan wat de Kamer wil’, zei GroenLinks-leider Halsema tegen de minister. Door de verkiezingsuitslag is er nu een kleine meerderheid in de Kamer die een einde willen maken aan het terugkeerbeleid van Verdonk.

De VVD-bewindsvrouw stelt echter dat de Kamer met het voorstel nieuwe regels maakt en dat een demissionair kabinet die niet kan uitvoeren omdat het ‘terughoudend moet zijn in het maken van nieuw beleid.’

Vandaag bespreekt het kabinet de impasse die op de eerste werkdag van de nieuwe Kamer is ontstaan. Formeel kan de regering de motie, die werd aangenomen met 75 stemmen tegen 74 stemmen, naast zich neer leggen. De Kamer zou dan een motie van wantrouwen tegen Verdonk kunnen indienen, zo luidde gisteravond een scenario van linkse partijen, waardoor de minister moet aftreden. De vraag is echter of haar eventuele opvolger wél zou instemmen met een wijziging van het uitzetbeleid.

In CDA-kring wordt volgens bronnen al nagedacht over een compromis. Premier Balkenende zit niet te wachten op een politieke controverse met de linkse partijen waarmee hij een nieuw kabinet moet formeren. Gaat hij een compromis aan, dan zou dat de woede kunnen wekken van coalitiepartner VVD. Een collectief aftreden van de liberale ministers is dan niet denkbeeldig.

PvdA-leider Bos heeft het kabinet gevraagd uiterlijk dinsdag de Kamer te berichten of het de motie uitvoert. Bos was de indiener van het voorstel dat het kabinet oproept ‘geen onomkeerbare stappen’ te zetten ten aanzien van uitgeprocedeerde asielzoekers die hier vóór 1 april 2001 (onder de oude Vreemdelingenwet) hun eerste asielaanvraag deden en sindsdien onafgebroken in Nederland zijn geweest. De motie werd naast de PvdA gesteund door SP, GroenLinks, Christenunie, D66 en Partij voor de Dieren.

Deze marginale meerderheid wil meteen een generaal pardon voor al deze asielzoekers. De ChristenUnie vindt dat dit tijdens de formatie moet worden geregeld. Het gaat om het restant van wat ooit ‘de 26 duizend gezichten’ werd genoemd. Door gezinsuitbreiding is die groep inmiddels toegenomen tot 31.600. Circa 21 duizend van hen heeft inmiddels al een verblijfsvergunning gekregen of is teruggekeerd naar het land van herkomst.