Opinie: Defensie reageerde alert op melding uit Irak

De Volkskrant heeft bij zijn berichtgeving over wangedrag van Nederlandse militairen in Irak, Defensie niet de kans gegeven ontbrekende informatie aan te vullen, vindt Henk Kamp .

Dinsdag stelde hoofdredacteur Broertjes in de Volkskrant (Voorpagina) dat maanden is gewerkt aan het artikel ‘Nederlanders martelden Irakezen’ in de krant van vrijdag 17 november.

Vastgesteld kan worden dat dit werk er niet toe heeft geleid dat de Volkskrant de relevante feiten op een rij kreeg. Men wist kennelijk niet dat alert was gereageerd op een melding in oktober 2003 van de Nederlandse commandant in Irak. Die melding betrof mogelijk onzorgvuldig gedrag tijdens verhoren eerder die maand. Achtereenvolgens werden de toenmalige Chef Defensiestaf, ik als minister, de Koninklijke Marechaussee en het Openbaar Ministerie geïnformeerd. De marechaussee stelde een onderzoek in en rondde dit af binnen een maand na de melding. Het OM besloot op basis van het proces-verbaal van bevindingen geen strafrechtelijk onderzoek in te stellen.

Vastgesteld kan ook worden dat de Volkskrant Defensie niet in staat heeft gesteld de ontbrekende informatie aan te vullen. Na ‘maanden werk’ werd op de avond voor publicatie (!) voor het eerst contact gezocht. Toen bij Defensie de medewerkers de volgende ochtend in de archieven gingen zoeken naar stukken, was het artikel ‘Nederlanders martelden Irakezen’ al gepubliceerd. Ik vraag me af waarom Defensie niet tenminste één werkdag werd gegund om een en ander na te trekken.

Blijkens dit artikel en vervolgartikelen had de Volkskrant de beschikking over interne stukken van Defensie. Deze stukken zijn niet door Defensie beschikbaar gesteld en dus op andere wijze verkregen. Ik zou graag willen weten wie met welk doel selectief stukken aan de Volkskrant heeft gegeven, waardoor een onvolledig beeld is ontstaan. Ik neem aan dat ook de Volkskrant zich zal afvragen waarom men niet of niet juist was geïnformeerd over de afhandeling van de melding van de commandant, in het bijzonder met betrekking tot de beslissing van het OM (‘geen strafrechtelijk onderzoek’).

Het bewuste artikel werd direct door de nationale en internationale media overgenomen en verleidde PvdA-lijsttrekker Wouter Bos tot een diskwalificatie van mij als minister. Wie de reputatie van Nederland in de wereld en van de Nederlandse krijgsmacht ter discussie stelt en opschudding veroorzaakt in de slotfase van de verkiezingsstrijd, moet van zijn zaak zeker zijn of tenminste fatsoenlijk hoor en wederhoor toepassen. En als ik hoofdredacteur van de Volkskrant was, zou me het gevoel bekruipen voor een karretje te zijn gespannen.

Henk Kamp is minister van Defensie.