Directe aanvallen CDA dagen PvdA uit

Het CDA voert op een bijna Amerikaanse wijze campagne. PvdA-leider Bos heeft daar geen antwoord op. Snoeihard terugslaan, adviseert Dig Istha....

Elke ochtend om kwart over tien presenteert het CDA aan de pers een nieuw plannetje of standpunt. Laatste onderwerp bij deze steeds beter geluimde bijeenkomsten is sinds kort het ‘draaipunt’ van de dag: een onderwerp waarop opponent Wouter Bos recentelijk van mening zou zijn veranderd.

In Nederland zijn zulke directe aanvallen op de integriteit van de tegenstander een nieuw verschijnsel. Uit Amerikaanse campagnes is bekend dat een constant herhaalde aantijging effect kan hebben, of het nou waar is of niet. ‘Niemand gelooft die beschuldigingen echt, maar als je er vaak genoeg op terugkomt, blijft er toch wat van hangen’, aldus communicatie-adviseur Dig Istha, in de jaren negentig lid van het campagneteam van Wim Kok.

Het CDA heeft dat begrepen en grijpt elke gelegenheid aan om de vermeende onbetrouwbaarheid van Wouter Bos ter sprake te brengen. Zo blijven de onhandigheden van de PvdA-leider het nieuws domineren – van de manier waarop hij zijn AOW-plannen naar buiten bracht tot de ‘grap’ die hij deze week maakte over zijn coalitievoorkeur.

Istha ziet een tendens. ‘Ook in Nederland rukt de negatieve campagne op: niet alleen zeggen hoe geweldig je zelf bent, maar ook benadrukken hoe slecht je tegenstander is. Het CDA volgt die koers. Daar kan de PvdA heel ethisch over doen en zeggen dat het niet netjes is, maar Bos moet zich gewoon verdedigen. Als Balkenende hem een draaikont noemt, moet Bos in snoeiharde bewoordingen duidelijk maken dat Balkende uit zijn nek kletst.’

Vooralsnog weet Bos’ campagneteam geen raad met de CDA-strategie. Onder invloed van de dalende peilingen klinkt ook in de partij een aanzwellende oproep aan de leider om harder van zich af te bijten. Bos is dat echter niet van plan. Hij houdt zich verre van persoonlijke aanvallen. Hij zegt dat hij er niet van houdt en ongeloofwaardig zou overkomen. ‘Het past niet bij onze voorman’, bevestigt Han Noten, PvdA-leider in de Eerste Kamer. ‘Wouter gaat stotteren als hij agressief moet doen.’

Intern circuleert sinds kort een lijst met elf CDA-onwaarheden, uitspraken waarbij de kopstukken Verhagen en Balkenende op verdraaiingen en onjuistheden te betrappen zijn. Of de lijst ook naar buiten wordt gebracht, is nog niet duidelijk. Van nu af zal de PvdA wél op de website checkdefeiten.nl dagelijks een gebroken verkiezingsbelofte van Balkenende presenteren.

Istha hoopt dat Bos de schroom van zich afschudt. ‘Wat wil je nou, de verkiezingen winnen of een stijlvolle campagne voeren?’